Bản Mường trong nắng mới

Bản nhạc

BẢN MƯỜNG TRONG NẮNG MỚI
 

Rộn vang hồi trống tầm
Nương lúa sương long lanh
Đàn chim cười trên rừng tung bay ríu rít
Khi tiếng ca rộn ràng vút lên trên bản Mường

Rộn bước đoàn xã viên
Lòng vui nghe tiếng chim
Tung cánh tíu tít bay trên khắp núi rừng
Trên khắp nơi nương đồng bao la rờn xanh.

Kìa mặt trời vừa lên nắng in phơi phơi đậu trên sườn núi
Ánh nắng mai điểm tô những cô áo chàm nhổ cỏ trên đồng
Làn nắng vàng vờn trên tấm lưng bóng của những người cày nương
Cô gánh phân bước nhanh bóng lan dài trên nắng vàng đẹp tươi.
 

Bình luận (10)

  1. Ngọc Thạch

    Chào bác Nguyễn Viết Thạch. Tôi cũng nhất trí với những ý kiến của bác về bài này. Bản này tôi nghĩ là phiên bản đầu tiên miêu tả cảnh các xã viên làm việc trên nương đồng rất sinh động. Tôi cũng nghe rất rõ 2 câu cuối là "làn nắng vàng vờn trên tấm lưng bóng lộn của người cày nương, cô gánh phân bước nhanh bóng lan dài trên nắng vàng đẹp tươi". Kể cả về nghĩa thì câu "làn nắng vàng vờn trên núi rừng bóng của những người cày nương" rất khó hiểu: bóng nằm ở đâu, chẳng lẽ bóng ấy được chiếu lên tận núi rừng? Ở đây tác giả tả mỗi người làm một việc nhưng có một cô gái không làm gì, chỉ có đi không, chân bước nhanh, về logic không phù hợp với bức tranh mà tác giả miêu tả. Hy vọng là bác THN và bác CCB với cái tai hiệu thính viên sẽ nghe và sửa lại. Bài này đúng là xuất hiện đầu thập kỉ 60, phiên bản đã sửa chữa màThanh Huyền hát lại còn nói đến Gió Đại Phong rất phù hợp với phong trào thi đua XHCN lúc bấy giờ (Gió Đại Phong, Sóng Duyên Hải, Cờ Ba Nhất, Trống Bắc Lý). Giọng Thanh Huyền thì không phải bàn nhưng tôi hơi tiếc là T H đổi cao độ một số chữ nên nghe không thuận tai lắm như chữ DỒN (dồn bước đoàn xã viên), RỜN (trong "rờn xanh" đáng lẽ luyến trên xuống thì T H lại luyến dưới lên).Hơn nữa nhìn bản nhạc ta thấy tác giả viết cho 2 bè hát đuổi nhau, nếu chỉ đơn ca thì không thể hiện đúng ý đồ tác giả và mất đi nét rộn ràng, vui tươi của bài hát. Do đó tôi cũng thích bản thu của tốp nữ này hơn. Chào bác.

  2. Nguyễn Viết Thạch
    Cảm ơn bác Ngọc Thạch đã sưu tầm được sheet nhạc của bài hát này. Tôi cũng đồng ý với bác rằng đã có ít nhất là 2 lần sửa lời bài hát, và chắc là phải có sự đồng ý của tác giả. Trong 3 phiên bản, tôi cho là bản do tốp nữ ĐTNVN là bản đầu. Không rõ là bài này sáng tác năm nào nhưng tôi đoán là sau bài "Buổi sáng trên đồng nội" một ít thôi, vì khoảng năm 1963, bản biểu diễn này đã khá phổ biến trên đài phát thanh.
    Về 3 phần lời khác nhau, riêng tôi thích lời bản này hơn cả. Tác giả dùng nghệ thuật tả chân, khắc hoạ chính xác và sinh động đường nét, màu sắc và động tác của một buổi lao động say sưa của những người dân bản Mường trong một buổi nắng sớm đẹp trời. Mỗi nhân vật trong bức tranh đều say sưa với công việc của mình và được đặc tả với những nét riêng không trộn lẫn. Những bước nhanh, những tấm lưng bóng loáng mồ hôi trong một khung cảnh đầy màu sắc: màu xanh đậm của sườn núi, màu áo chàm của các cô gái, màu xanh non của đám ruộng hoà cùng màu vàng rực rỡ của nắng sớm, tất cả tự nó đã nói lên không khí lạc quan, viễn cảnh tươi sáng của một xã hội tươi đẹp, mọi người đang hăng say lao động dựng xây đất nước, không cần phải những lời dẫn dắt mang tính cổ động như những lời trong hai bản sau. Tôi đoán rằng sau bản biểu diễn đầu, có thể có người tham gia rằng lời hơi mộc quá (đưa nguyên văn "cô gánh phân") và có những từ khó hát cho rõ nên tác giả có sửa lại, nhưng cũng vì thế mà có phần nhạt hơn.
    Về biểu diễn, tôi thích bản do tốp nữ ĐTNVN biểu diễn hơn, vì tuy nghe có phần ríu rít khó nhận rõ lời nhưng nhịp điệu rộn ràng hơn, có cả tiếng chim và tiếng suối trong đó. Trong bản đơn ca, NSND Thanh Huyền hát thật trong, vang, đẹp, tròn vành rõ chữ, nhưng giàu chất kinh viện nên chất rộn rã của buổi lao động và chất hồn nhiên của núi rừng bị giảm bớt.
    Chào các bác.
  3. Ngọc Thạch

    Chào các bác ThanhHaiNam, Nguyễn Viết Thạch, Người Nghe Nhạc. Tôi đã nhờ người tìm được trong thư viện Học viện Âm nhạc Quốc gia bài này, đã nhờ BQT đăng lên. Nhưng trong bản in này lời ca ở nửa sau cũng khác so với lời tốp nữ ĐTNVN hát và lời Thanh Huyền hát nên cũng không giải đáp được câu hỏi của chúng ta. Như vậy bài này tác giả đã ít nhất 2 lần sửa lời (tôi nghĩ ngày xưa chỉ có tác giả mới có quyền sửa lời chứ ca sĩ không dám sửa nhiều như thế đâu) Chào các bác.

  4. Người Nghe Nhạc
    Bản thu này do tốp nữ thể hiện có lẽ là bản thu đầu, còn bản thu của Thanh Huyền có lẽ là bản thu sau. Ở đây, tốp nữ hát khá nhanh có lẽ tuân thủ đúng nhịp điệu của bản nhạc. Tuy nhiên hát nhanh thế này thì rất khó nghe cho ra lời ca được. Hơn thế, tiết tấu nhanh thế này có lẽ là chỉ dành cho đồng bào dưới xuôi nghe mà thôi. Có lẽ xuất phát từ suy nghĩ như vậy mà Thanh Huyền đã hát chậm hơn nhưng mức độ long lanh vẫn chẳng hề giảm, thậm chí còn có vẻ lung linh hơn nữa ấy chứ. Tuy nhiên nếu đem lời ca ThanhHuyền hát ra làm chuẩn thì e có chỗ chưa ổn. Vào lúc Thanh Huyền còn hát thì các nhạc sĩ đã bảo nhau rằng: thật là may mắn cho bài hát nào được Thanh Huyền hát, bởi lẽ Thanh Huyền nhả chữ rất tài tình và cũng sẵn sàng sửa lại vài từ cho chuẩn xác, vừa giữ nguyên tinh thần của tác giả mà vẫn rất hợp cảnh, không chê vào đâu được! Bởi vậy nghe lời ca mà Thanh Huyền hát ta thấy chẳng những đẹp lên rất nhiều so với lời ca của tốp nữ này mà còn rất rõ ràng rành mạch nữa. Khi nghe kỹ lời ca ở đây, em cũng thấy như bác Nguyễn Viết Thạch đã viết nhưng không dám chắc 100% đâu bới vì hát nhanh quá, âm thanh lại chưa sắc nét nên nghe cứ ríu lại với nhau. Có lẽ phải chờ khi có sheet nhạc như bác ThanhHaiNam đề nghị thôi....
  5. Nguyễn Viết Thạch
    Bác ThanhHaiNam thân mến. Tôi rất hiểu nỗi băn khoăn của bác về một số ca từ. Nhưng nó đúng là thế đấy. Bài này, nhạc sĩ đã đặt lời rất hồn nhiên, tả cảnh rất thật, mộc mạc đúng phong cách của miền núi, vì thế đã tạo nên một sự dung dị đáng yêu. Thôi đành để khi nào có sheet nhạc ta sẽ chỉnh sau vậy. Trong lúc chờ đợi, bác thử nghe lại lần nữa nhé. Chào bác.