Lý chiều chiều

Thể loại: Dân ca Nam Bộ
Trình bày: Kiều Hưng
8.210 | 793 | 30/11/2010
LÝ CHIỀU CHIỀU

Dân ca Khu V
Trình bày: Kiều Hưng

Chiều chiều ra đứng tây lầu tây, tây lầu tây
Thấy cô tang tình gánh nước
Tưới cây tưới cây ngô đồng
Xui ai xui trong lòng, trong lòng tôi thương
Thương cô tưới cây ngô đồng.
Thu gọn

Bình luận (18)

avatar
Ngọc Thạch
Ngọc Thạch Biên tập viên 07/05/2012 07:47
BQT ơi, bài này trước đây đã thu vào đĩa hát và được ghi là dân ca Nam Trung Bộ. Đề nghi BQT thêm chữ Trung vào giữa hai chữ Nam....Bộ. Còn về các địa danh thì tôi nghĩ rất khó xác định cho hậu sinh chúng ta vì trong lịch sử hàng nghìn năm địa danh và phạm vi của địa danh đó luôn thay đổi theo các triều đại. Ngay ở lứa tuổi chúng ta thôi, mới có khoảng 40 năm đã chứng kiến nhiều huyện (thí dụ Thạch Thất của bạn PLN)đầu tiên thuộc tỉnh Sơn Tây, rồi Hà Tây, rồi Hà Sơn Bình và nay là Hà Nội. Tên huyện ở Hưng Yên (quê hương thứ 2 của bạn Danmoi) cũng nhập tách không biết dằng nào mà lần. Nhưng dù sao thì tôi cũng thấy câu ca dao trên nói nhiều về xứ Lạng Sơn (ngày nay). Tuy nhiên trước đây tôi có nghe là Cửa Phủ và sông Tương chứ không phải Cửu Phủ và sông Thương. Nhưng không sao, ca dao có nhiều dị bản là chuyện thường.Kể cả vài từ trong đó: bay bổng với bay cao thì như nhau, hay là "bay thấp bay cao"? Còn chữ "Bác mẹ" ngày xưa người ta vẫn dùng với ý kính trọng, nói trực tiếp với người đối thoại mà gọi "cha mẹ" trừ phi là hai anh em ruột, còn người ngoài nói thế nghe hơi xấc xược, như trong tiếng chửi "cha mẹ mày".
danmoi
Thưa các bác. Câu ca dao thuộc dòng văn học dân gian được các bác trích tại đây tôi được đọc dài hơn, như sau:
Cái cò bay bổng bay cao,
Bay từ Cửu phủ bay vào Đồng Đăng.
Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa,
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh.
Ai lên xứ Lạng cùng anh,
Tiếc công bác mẹ sinh thành ra em,
Tay cầm bầu rượu nắm nem,
Mải vui quên hết lời em dặn dò.
Gánh vàng đi đổ sông Ngô,
Đêm nằm tơ tưởng đi mò sông Thương.
Như thế tôi thấy là toàn bộ bài ca dao đó không phải là văn tả địa danh Đồng Đăng một cách chính xác cho nên ta không thể căn cứ vào câu chữ mà luận địa danh một cách xác thực trong bài ca dao đó. Cầu Kỳ Lừa, chợ Kỳ Lừa thì có song phố Kỳ Lừa không có trên bản đồ hành chính, biết tìm đâu? Sao lại gọi là “bác mẹ sinh thành ra em” mà không phải là cha mẹ? Vì sao lại đột ngột cất lời “Tiếc công bác mẹ…”? Ta thấy với người con gái phảng phất cái gì đó như oán trách, phảng phất cái gì đó như than thân trách phận: Gánh vàng đi đổ sông Ngô! Cả bài ca dao đọc lên tôi liên tưởng tới trích đoạn chèo Xuý vân giả dại mà hồi mới lớn tôi được xem đoàn chèo Ninh Bình biểu diễn: người diễn viên cầm nắm lá xoay người liêu xiêu, chợt cười , chợt nói và khi câu hát chèo “con gà rừng, con gà rừng, hắn ăn qua lới nọ vang vang kia, kia kia… kết thúc thì nước mắt tôi tự chảy dài! “Mải vui quên hết lời em dặn dò”, nó đã vượt quá sức chịu đựng của con người, trở thành một cái gì đó siêu thực (surréalisme). Như cây ngô đồng thoắt ẩn thoắt hiện trong văn học vậy.
Nhóm ccb yêu nhạc cũ
Nhóm ccb yêu nhạc cũ 05/05/2012 08:39
Đồng ý với TQGC về châu Thoát lãng nhưng nếu vậy thì phải là "Thoát lãng có.... các địa danh trên" vì ĐĐ chỉ là 1 thị trấn cho tới giờ còn ko được chọn là TT của huyện Văn lãng nữa kia và thèm lên TX lắm cũng ko được. Vớ vẩn với LS tý thôi các bác đừng phiền lòng nhé vì cây Ngô đồng trong ngề của mình bọn tôi cũng "xơi" được 1 ít vào năm 2005-2006 nhưng hoa ko giống hoa ở Huế đâu
toquocghicong
@Nhóm ccb yêu nhạc cũ: Cái bác Cũ này đang nghe ngô đồng lại hỏi về Lạng Sơn:
- Đơn vị hành chính tỉnh Lạng Sơn ngày xưa, Đồng Đăng thuộc châu Thoát Lãng (bao gồm 1 phần huyện Cao Lộc, 1 phần Văn Quan, toàn bộ huyện Văn Lãng và huyện Tràng Định). Câu ca này có từ rất xưa > Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa chứ không phải Lạng Sơn.
- Tên gọi Lạng Sơn chỉ bao gồm thành cổ Lạng Sơn (bên kia sông Kỳ Cùng, từ phố Cửa Đông đến hết khu nhà thờ, giáp núi Đại Tượng, Đèo Giang bây giờ). Thành Lạng Sơn đắp từ thời Lý, sau này được Mai Thế Chuẩn cho xây lại (nhỏ và thấp hơn thành cũ). Thành Lạng Sơn xưa lấy sông Kỳ Cùng làm chiến hào tự nhiên, lưng tựa núi, rất hiểm trở, có tác dụng bảo vệ toàn bộ đường kinh lý mỗi khi giặc phương Bắc tràn qua ải Nam Quan xuống. Các bạn có thể tìm đọc cuối " Đô thị cổ Việt Nam", trong đó nói về Lạng Sơn rất rõ. Lạng Sơn xưa chỉ thuộc bên bờ Tây Nam sông Kỳ Cùng, còn Đồng Đăng là toàn bộ bờ bên kia (châu Thoát Lãng), thế nên có câu ca Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa chứ không phải Lạng Sơn.
- Huyện Cao Lộc được Pháp tách ra từ châu Thoát Lãng cuối những năm 1800, mới thành lập.
Nguyễn Viết Thạch
Nguyễn Viết Thạch 04/05/2012 14:40
Các bác ccb yêu nhạc cũ thân mến. Cái câu "Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa" đúng là tôi được nghe từ nhỏ, cũng đến 60 năm rồi, tôi không nghe thấy "Lạng Sơn có phố Kỳ Lừa" bao giờ. Thành ra quen rồi, cũng chẳng truy xét xem có gì vô lý không. Tôi không thông thạo Lạng Sơn lắm, nay các bác phát hiện thì chắc là cần tra cứu lại. Tôi sẽ xem lại cuốn "Ca dao tục ngữ Việt Nam" của cụ Vũ Ngọc Phan xem có bài ấy không và xin khất các bác sẽ trao đổi lại sau. Cản ơn các bác.
1/4