Lê Yên

Tên khai sinh của ông là Lê Đình Yên, sinh ngày 31 tháng 7 năm 1917, quê ở Cấm Xã, Quốc Oai, Hà Tây.

Ông là một trong những nhạc sĩ thuộc thế hệ đầu tiên của nền Tân nhạc Việt Nam. Ông đã tự học và sáng tác âm nhạc từ trước năm 1945, được biết đến với các bài hát Bẽ bàng, Vườn xuân, Nghệ sĩ hành khúc. Đã đánh đàn tại các quán trà, vũ trường để kiếm sống, tham gia dàn nhạc nhẹ sang biểu diễn ở Côn Minh (Trung Quốc).

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông có nhiều ca khúc với nội dung mới: Đoàn kỵ binh Việt Nam (tức Ngựa phi đường xa, 1945), Trận Đoan Hùng (1949), Bộ đội về làng (thơ Hoàng Trung Thông, 1953) dẫn đến đỉnh cao trong sáng tạo khiến công chúng rộng rãi biết đến và hâm mộ, coi đó là một trong những bài hát phổ thơ hay nhất trong ca khúc Việt Nam. Những năm sau, ông viết tiếp các ca khúc: Nhớ (thơ Thanh Hải), một bài hát giàu về âm điệu, sâu sắc trong tình cảm, hài hòa về bố cục, và Kể vè tướng Mỹ (thơ Tạ Hữu Yên), Nhớ ngày Bác về Thủ đô (lời Lưu Quang Thuận), Ai về Hà Bắc quê ta (thơ Phùng Quốc Thụy).

Sau đó ông chuyển sang niềm say mê mới: nghiên cứu âm nhạc sân khấu dân tộc cổ truyền. Ông đã tham gia soạn nhạc cho các vở Tuồng, Chèo, Cải lương, bỏ nhiều công sức thể nghiệm sáng tác những làn điệu mới trên cơ sở biến đổi âm điệu của những làn điệu cổ truyền. Trong vở Tuồng Cô gái Kinh Bắc, ông đã sử dụng chất liệu âm nhạc Quan họ kết hợp với âm nhạc của Tuồng cổ, hoặc trong vở Chèo Âm vang trống đồng, ông kết hợp 40 bài hát mới với các làn điệu truyền thống. Ông là tác giả của công trình nghiên cứu Những vấn đề cơ bản trong âm nhạc Tuồng.

Ngoài ra, ông còn viết nhạc cho một số bộ phim như Câu chuyện làng Vũ Đại, Bài ca trên vách đá, viết cho đàn tỳ bà độc tấu…

Ông là một trong những giảng viên đầu tiên của Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam). Để góp phần đào tạo những lớp nhạc sĩ kế cận, ông đã viết nhiều sách âm nhạc như: Kinh nghiệm phổ thơ và cuốn Đồ Rê Mi tự học (viết cùng với La Thăng).

Giải thưởng: bài hát Bộ đội về làng (Giải Hội Văn nghệ Việt Nam), bài hát Kể vè tướng Mỹ (Giải Ủy ban Thiếu niên Nhi đồng Trung ương), Cô gái Kinh Bắc (Tuồng Quan họ; Huy chương Vàng Hội diễn Sân khấu năm 1985).

Đã xuất bản: Tuyển chọn ca khúc Lê Yên (Nxb. Âm nhạc và Hội Nhạc sĩ Việt Nam), Băng nhạc Lê Yên.

Ông đã được Nhà nước tặng Huân chương Lao động hạng Nhì và được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật đợt II năm 2007.

Các ca khúc do Lê Yên sáng tác (16)

Tư liệu liên quan (3)

Bình luận (0)