Nguyễn Tài Tuệ

Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ sinh ngày 15 tháng 5 năm 1936, quê ở Thanh Chương, Nghệ An. Công tác tại Nhà hát Ca Múa Nhạc dân tộc Trung ương. Đã nghỉ hưu.

Nguyễn Tài Tuệ là diễn viên ở Đoàn Ca Múa Nhân dân Trung ương từ năm 1955. Năm 1958, ông được biệt phái lên Đoàn Ca Múa Lao – Hà - Yên (Lao Cai – Hà Giang – Yên Bái). Thời gian này, ông được tiếp xúc nhiều với những làn điệu dân ca của các dân tộc ở Việt Bắc. Ca khúc Suối Mường Hum còn chảy mãi, Xuân về trên bản NhắngLời ca gửi noọng ra đời trong dịp này được hoan nghênh và phổ biến rộng thời bấy giờ. Năm 1960, ông chuyển về công tác ở Ban Nghiên cứu Âm nhạc Bộ Văn Hóa. Năm 1963, ông về công tác ở Sở Văn hóa Quảng Ninh. Bài Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó Xa khơi là những ca khúc giá trị thời đó. Từ năm 1966 đến năm 1972, Nguyễn Tài Tuệ được cử đi học sáng tác âm nhạc bậc Đại học tại Nhạc viện Bình Nhưỡng (Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên). Trở về nước, ông tiếp tục công tác ở Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam với tư cách là nhạc sĩ sáng tác và chỉ đạo nghệ thuật.

Ông viết ca khúc đều đặn và các tác phẩm của ông đều gần gũi với âm hưởng dân gian. Ngoài ca khúc, ông còn viết một số tác phẩm khí nhạc, đặc biệt cho nhạc cụ dân tộc. Ông còn viết phần âm nhạc cho múa và một số ca cảnh, tổ khúc dân ca.

Các ca khúc chính: Lời ca gửi noọng, Tiếng hát giữa rừng Pắc Bó, Lê Quang Vịnh – người con quang vinh, Xa khơi, Xuân về trên bản Nhắng, Về mỏ, Suối Mường Hum còn chảy mãi, Xôn xao bến nước. Về khí nhạc, ông có: giao hưởng thơ Những cánh chim cao nguyên, Kỷ niệm quê hương (cello và piano).

Đã xuất bản: Tuyển chọn ca khúc Nguyễn Tài Tuệ và Album riêng tác giả.

Nhạc sĩ Nguyễn Tài Tuệ đã được Nhà nước tặng: Giải thưởng Nhà nước về Văn học - Nghệ thuật đợt I (2001), Huân chương Lao động hạng Nhì, Huy chương Vì sự nghiệp Âm nhạc Việt Nam và một số giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Bộ Văn hóa – Thông tin.

Các ca khúc do Nguyễn Tài Tuệ sáng tác (36)

Các thể loại khác do Nguyễn Tài Tuệ sáng tác (1)

Tư liệu liên quan (11)

Bình luận (2)

  1. Ngọc Thạch

    Hôm nay tại Hội Âm nhạc Hà Nội có buổi nói chuyện chuyên đề "Một chặng đường âm nhạc của Nguyễn Tài Tuệ". Tác giả cho biết vì gia đình là thành phần địa chủ nên con đường hoạt động nghệ thuật rất gian nan. Năm 1955 vào Đoàn CMNDTW thì năm 1958 đi "thực tế để cải tạo lao động" trên tỉnh Lào Cai ở đoàn ca múa Lao-Hà-Yên nhưng nhờ thế NS biết được nhiều làn điệu dân ca của các dân tộc vùng núi phía bắc, rất hữu ích cho việc sáng tác theo chất liệu dân ca. Năm 1963 lại đi lao động ở mỏ than Quảng Ninh để "nâng cao lập trường" đến năm 1966 nhờ sự giới thiệu của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước mới được cử đi học âm nhạc tại Nhạc viện Bình Nhưỡng. Ông cho biết người gợi ý sáng tác về Bác Hồ mà không theo phong cách "thánh ca" là nghệ sĩ Quốc Hương. Dù chưa đến Cao Bằng nhưng ông hỏi thăm một số người và tưởng tượng ra cảnh Pắc Bó, Khuổi Nậm, đồi sắn, nương lúa rồi viết bài Tiếng hát giữa rừng Pác Bó. Người đầu tiên thu thanh là Quốc Hương nhưng Quốc Hương hát sai một số nốt nên Đài chỉ phát hai ba lần rồi thôi, sau đó thu người khác hát. Câu chuyện về việc Quốc Hương và Nguyễn Tài Tuệ định đi thực tế lên Cao Bằng bằng xe đạp đã được BTV ThanhHaiNam đăng trong mục Bình luận của bài Tiếng hát giữa rừng Pác Bó do Quốc Hương trình bày, các bác nghe lại sẽ thấy nghệ sĩ hát sai nhạc và cả sai lời mấy chỗ.
    Tôi cũng hỏi nhạc sĩ về việc có bài báo mạng nói rằng nhạc sĩ sáng tác Xa khơi là có ý định để riêng cho Tân Nhân hát vì Tân Nhân có hoàn cảnh éo le, người yêu (NS Hoàng Thi Thơ) bỏ kháng chiến vào sống ở miền Nam mà Tân Nhân theo CM sống ở miền Bắc, nhạc sĩ NTT bảo không có chuyện đó đâu, người ta cứ suy diễn rồi viết như thế. Vậy cũng xin thông báo để các bác biết. Chào các bác.

  2. huynhxuânPhố
    huynhxuânPhố
    Hôm nọ tôi có nghe bài ca " lỡ hẹn' của tác giả Nguyễn Tài Tuệ hát trên TV. Tôi rất thích và lên mạng tìm hoài sao không thấy. Làm cách nào để tôi có thể nghe lại bài nầy?. Xin cám ơn.