Văn Cao

Tên khai sinh của ông là Nguyễn Văn Cao, còn có bí danh là Văn, sinh ngày 15 tháng 11 năm 1923 tại Hải Phòng. Quê ở thôn An Lễ, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định. Đã mất ngày 10 tháng 7 năm 1995 tại Hà Nội. Ông là tác giả Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Bài hát đầu tiên của ông là Buồn tàn thu (1939). Những năm sau đó, liên tiếp là những Cung đàn xưa, Thiên Thai, Bến xuân, Suối mơ, Thu cô liêu... Bên cạnh những sáng tác trữ tình này, ông tham gia nhóm "Đồng Vọng" do Hoàng Quý chủ xướng và viết nhiều bản hành khúc hoành tráng như Vui lên đường, Thăng Long hành khúc ca, Gò Đống Đa...

Rời Hải Phòng năm 1943, Văn Cao lên Hà Nội vào học dự thính Trường Mỹ thuật Đông Dương, làm thơ và viết truyện in trên "Tiểu thuyết thứ bảy", tham gia triển lãm tranh "Duy Nhất".

Chính những năm tháng đó, nhờ sự giác ngộ của đồng chí Vũ Quý, Văn Cao bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng, viết và phụ trách ấn loát cơ quan Phan Chu Trinh, in sách báo và truyền đơn bí mật. Ông còn phụ trách Đội Danh dự trừ gian. Cùng thời gian này, ông viết Chiến sĩ Việt Nam, đặc biệt là bản Tiến quân ca vào cuối 1944 đến 1945 cho lực lượng vũ trang Việt Minh. Bản Tiến quân ca đã được chọn làm Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Văn Cao vừa là phóng viên, vừa tham gia trình bày báo "Lao động" thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ông còn tham gia cùng đồng chí Hà Đăng Ấn chuyên chở tiền bạc và vũ khí vào mặt trận Nam Bộ. Cùng thời gian này, Văn Cao hoàn thành Trương Chi, viết Hải quân Việt Nam, Không quân Việt Nam, Bắc Sơn, Công nhân Việt Nam... và là Ủy viên Chấp hành Hội Văn hóa Cứu quốc.

Kháng chiến toàn quốc, Văn Cao ra Liên khu III rồi phụ trách một bộ phận điều tra của Công an Liên khu X ở Lào Cai và viết báo "Độc lập". Thời kỳ này, ông đã viết Trường ca Sông Lô, sau đó là Làng tôi, Ngày mùa Tiến về Hà Nội.

Trở về Việt Bắc vào đầu năm 1950, ông phụ trách Đoàn Nhạc sĩ Việt Nam, là Trưởng ban Âm nhạc Vụ Văn học - Nghệ thuật của Bộ Giáo dục. Cuối năm 1951, ông về Hội Văn nghệ Việt Nam, rồi lại sang làm công tác âm nhạc ở Xưởng Điện ảnh. Các tác phẩmCa ngợi Hồ Chủ tịch, Toàn quốc thi đua, Hành khúc Tiểu đoàn Lũng Vài... ra đời trong thời kỳ này.

Sau hòa bình lập lại, Văn Cao là một trong những thành viên tích cực trong Ban vận động thành lập Hội Nhạc sĩ sáng tác Việt Nam. Ông vừa là hội viên sáng lập Hội Nhạc sĩ Việt Nam và cũng là hội viên Hội Mỹ thuật và Hội Nhà văn Việt Nam. Là Ủy viên Chấp hành khóa I Hội Nhạc sĩ Việt Nam, Phó Tổng thư ký Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật; năm 1983, ông trở lại là Ủy viên Chấp hành khóa III Hội Nhạc sĩ Việt Nam.

Giữa những năm 70, ông là tác giả của 2 tác phẩm nổi tiếng “Mùa xuân đầu tiên, Hải Phòng mở ra biển lớn”.

Văn Cao viết một số tác phẩm piano và tổ khúc giao hưởng Anh bộ đội Cụ Hồ. Tình ca trung du là tác phẩm âm nhạc cuối cùng Văn Cao viết vào mùa thu 1984.

Các tác phẩm đã xuất bản: tập thơ Những người trên cửa biển (trường ca; in chung với Hoàng Cầm, Trần Dần, Lê Đạt; Nxb. Văn nghệ, 1956); tập bài hát Làng tôi (Nxb. Âm nhạc, 1974); tập bài hát Thiên Thai (Nxb. Trẻ, 1988); tập thơ (Nxb.Tác phẩm mới, 1988); Tập thơ Văn Cao (Nxb. Văn học, 1994), nhiều băng nhạc audio và video của nhiều hãng băng trong nước. Ông cũng có tranh treo ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Vừa là nhạc sĩ, vừa là họa sĩ, vừa là nhà thơ, trong mỗi lĩnh vực, ông đều có những đóng góp giá trị. Nghệ sĩ đa tài Văn Cao là một trong những nhạc sĩ đầu đàn của giới nhạc sĩ nước ta.

Ông đã được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật đợt I năm 1995, với cụm tác phẩm: Tiến quân ca, Chiến sĩ Việt Nam, Làng tôi, Sông Lô, Tiến về Hà Nội, Ca ngợi Hồ Chủ Tịch.

Ngoài ra, ông cũng được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Độc lập hạng Ba (1988), Huân chương Độc lập hạng Nhất (1994), và nhiều giải thưởng của các tổ chức, cơ quan, ban, ngành, đoàn thể từ Trung ương tới địa phương.

Các ca khúc do Văn Cao sáng tác (47)

Các thể loại khác do Văn Cao sáng tác (13)

Tư liệu liên quan (17)

Bình luận (3)

  1. Đỗ Văn Mười

    Cảm ơn cố nhạc sĩ Văn Cao, ông là hồn của nền âm nhạc Việt Nam!

  2. BQT
    BQT Quản trị viên
    Nhạc sĩ gửi bài hát về địa chỉ lienhe@baicadicungnamthang.net nhé.
  3. Nguyễn Thịnh
    Nguyễn Thịnh
    Xin lỗi các bạn ,tôi mất dịa chỉ dể gủi bài hát len mạng.Cho tôi lại dịa chỉ dó.Xin Cám ơn.