Giai điệu Tổ quốc

GIAI ĐIỆU TỔ QUỐC

Sáng tác: Trần Tiến
Thể hiện: Lão Nông
(Ảnh: "Và tôi yêu, và tôi hát, lời yêu thương, lời bỏng cháy, tháng ngày này đất nước ơi, Tổ quốc của chúng tôi...").

1-
Tôi nghe giai điệu Tổ quốc tôi dịu dàng trong tiếng ru hời
Tôi nghe giai điệu Tổ quốc tôi, trầm sâu như tiếng đất trời
Tôi nghe trong lời yêu nhau, tôi nghe trong lời tha thiết
Phút hành quân mẹ tiễn đưa con
Giai điệu nhớ, giai điệu thương theo suốt cuộc đời.
(ĐK)
Và tôi yêu, và tôi hát, lời yêu thương, lời bỏng cháy
Tháng ngày này đất nước ơi, Tổ quốc của chúng tôi...
Và tôi yêu, và tôi hát, lời yêu thương, lời bỏng cháy
Tháng ngày này đất nước ơi, Tổ quốc của chúng tôi...

2-
Tôi nghe giai điệu Tổ quốc tôi, thầm mang bao nỗi vui buồn
Tôi nghe giai điệu Tổ quốc tôi, hùng thiêng trong tiếng chiêng đồng
Tôi nghe trong đoàn quân đi, tôi nghe trong lời bão tố
Bốn ngàn năm đất nước gian nan
Giai điệu cháy trong tình thương nước vô vàn
(ĐK).

Bình luận (43)

  1. Lão Nông

    Xin nói thêm về cái "ngẫu hứng" vốn đã thành "thương hiệu" của Trần Tiến. Không chỉ "ngẫu hứng" với dững Ngẫu hứng Sông Hồng, Ngẫu hứng ngựa ô, Tùy hứng lý qua cầu mà anh ấy còn "ngẫu hứng" trong phát biểu (chẳng hạn dư có lần anh ý bẩu đại ý: Thanh Lan (ca sĩ SG) hát nhạc đỏ hay nhất!!! nghĩa là một loạt nghệ sĩ trứ danh, đích thực của dòng nhạc này mà chúng ta đang hàng ngày ngợi ca (theo anh ấy) đều cho xuống "chiếu dưới") và còn hơn thế, anh ấy ngẫu hứng cả trong việc sáng tác thêm nếm giai điệu và lời ca cho chính những bài hát của mình (đã đi vào công chúng từ lâu) để rồi sau nhiều năm tháng qua đi, rồi nhớ, nhớ, quên, quên mà bẩu rằng "Tôi đã viết thế ngay từ đầu, dưng mà….". Thì đó, ca khúc Cô gái Sầm Nưa mà các bác nghe "nhẵn" mấy chục năm giời như Quang Phác hát, bỗng dưng gần đây Trần Tiến cho thêm đoạn tiếng Lào, lạ cả giai điệu cả lời ca để nhiều người viết, người nghe bẩu rằng: nguyên thủy nó là thế…Cho nên cái vụ "dân tôi hai bàn tay trắng" tôi tin chắc là được Trần Tiến "ngẫu hứng" sau khi sáng tác Giai điệu Tổ quốc rất lâu, vào cái dịp anh ấy dấn thân vào "Trần trụi 87" với ban nhạc Đen – Trắng….

    Cái "ngẫu hứng" của Trần Tiến nhìn chung là hay, là đáng yêu. Cơ mà, lắm lúc cũng thấy tức anh ách, muốn "xắn tay áo" lên tìm anh ấy lắm, các bác ạ hi hi…..

  2. Lão Nông

    Hai bạn rockhangthan và Meuller thân mến ơi, các bạn chẳng đọc kỹ cái còm tôi viết 4 năm trước gì sốt cả. Các ý mà 2 bạn đang trao đổi, tôi cũng đã nói rất rõ trong ý kiến đó rồi.

    Không phải nội dung đó có từ lần tôi gặp anh Trần Tiến gần 30 năm trước ở Sài Gòn mà là trích ý kiến của anh bạn Trần Đăng Tuấn, nhà báo, cựu phó Tổng GĐ VTV đấy.

    Để tiện cho các bác dễ tham khảo, tôi trích lại ý kiến 4 năm trước của tôi bên dưới đây:

    "Các bác ơi, xin chia sẻ với các bác một thông tin khá thú vị về bài hát Giai điệu Tổ quốc nhé:

    "Lâu rồi mới gặp lại anh Trần Tiến. Mấy anh em có bao chuyện để nhớ.

    Lâu rồi, quãng năm 2005, mình có viết một bài trên Vietnamnet, nhắc lại bài hát "của nhạc sỹ nay mái đầu đã bạc". Có câu hỏi nhói lòng: "Mẹ đào hầm nuôi bao chiến sỹ-Nay mẹ xin ăn bên những toa tàu- Anh có đau lòng không? Chị có đau lòng không?- Tôi đã thấy người Việt đi buôn trên đường phố Nga-Tôi đã thấy người Việt ăn xin trên đường phố Mỹ- Người Việt thông minh khôn quá nên hèn- Anh có đau lòng không? Chị có đau lòng không ? " (không nhớ chính xác từng chữ,nhưng giai điệu thì vẫn nhớ). Sau đó phụ trách chuyên mục của VietnamNet chuyển đến mình nhiều thư hỏi : " Nhạc sỹ đó là ai ?" .Dễ hiểu thôi- bài hát đó của Trần Tiến không nhiều người có thể biết.

    Lần này Trần Tiến kể trong bài " Giai điệu Tổ Quốc" có những câu gốc không bao giờ được in ra. Đó là :

    " Tôi thương yêu người dân tôi- Bao năm hai bàn tay trắng..- Giữ gìn cho đất nước tôi yêu-Cho giọng nói người Việt Nam trong sáng suốt đời"

    Lạ thật, sao bốn câu ấy lại phải cắt nhỉ ?"

    Câu chuyện trên được đăng bởi anh Trần Đăng Tuấn, một nhà báo kỳ cựu, nguyên Phó Tổng giám đốc Đài Truyền hình VN (nay chuyển sang làm TGĐ của AVG), người sáng lập và phụ trách quỹ từ thiện "Cơm Có Thịt" dành cho trẻ em nghèo đang thu hút nhiều ngàn người không chỉ ở VN mà còn ở cộng đồng người Việt tại nhiều quốc gia trên thế giới.

    Tôi thì tôi cho rằng có lẽ Trần Tiến "viết" cái đoạn lời mới nêu trên vào thời "Trần trụi – 87" đầy những nhức nhối xã hội và long đong cuộc sống riêng của anh chứ không phải viết ngay từ khi sáng tác (năm 1978). Bởi lẽ, vào những năm cuối 70 ấy, mọi thứ dường như có vẻ còn "thuần khiết" lắm (ít nhất là về mặt tư tưởng). Cái án "Những vòng tròn trắng" của nhà thơ nổi tiếng thời chiến tranh Phạm Tiến Duật đang còn treo lơ lửng trước mắt giới văn nghệ sĩ. Hơn nữa, Giai điệu Tổ quốc dường như là tác phẩm đầu tiên mà Trần Tiến trình làng như một cột mốc quan trọng đánh dấu sự trở lại (về sáng tác) ở một đẳng cấp khác của anh, sau mấy năm dùi mài kinh sử ở Nhạc viện. Cho nên, với những lý do vừa nêu, Trần Tiến khó có thể dám mạo hiểm, liều lĩnh đưa "bao năm hai bàn tay trắng" vào …Nếu anh ấy gửi bản nhạc với "lời gốc", như anh ấy bảo, tới VOV để duyệt thu thanh thì không chỉ "bị cắt" đoạn lời đó mà có thể chúng ta đã không bao giờ được biết đến một Giai điệu Tổ quốc tuyệt vời ấy nữa vì sẽ có một vụ án "bàn tay trắng" nữa…..

    Tôi thấy phần lời ca chính thức của Trần Tiến (đã được phổ biến) rất chắt lọc, nhiều chất văn học, chất thơ, lịch sử. Rất tự nhiên chứ không nặng chất chính trị tý nào. Thử tưởng tượng cho đoạn "lời gốc" trên vào mà xem, sẽ thấy hết sức khập khiễng về mặt ý tứ, hình ảnh với phần còn lại. Nghe lủng củng lắm các bác ạ."

  3. Meuller Mớ

    Vâng, vì VOV có "chính sách nhập khẩu" nên những bản thu bên ngoài vẫn cứ vang lên trên sóng của họ đều đều.

    Cuộc đàm thoại giữa Lão chăn vịt và Nh.S Trần Tiến có lẽ cũng lâu rồi, phải ngót nghét gần 20 năm nên lúc đó ông Trần Tiến còn thắc mắc. Về sau này có lẽ do sự góp ý của giới nhạc sỹ, nghệ sỹ nên ông Trần Tiến chính thức hủy lời 3 và các bản nhạc xuất bản cũng chỉ có 2 lời. Những bản thu của các ca sỹ sau này hay biểu diễn quần chúng cũng chỉ có 2 lời. Chưa tìm thấy bản thu thứ 2 nào có cả 3 lời như Trung Đức.

  4. rockhangthan

    Em cũng suy đoán gần như bác Meuller Mớ - tức là ban đầu bài hát này vốn không có mấy câu ấy và thực ra mấy câu ấy cũng đâu có vấn đề gì, nhất là vào thời điểm bác NVL có chủ trương cởi mở hơn cho văn nghệ sĩ. Còn về bản thu bị cắt của em thì là em thu được từ VOV nên nghĩ là chính VOV đã ghi âm, nay nghe bản bác chia sẻ mới biết nó có đủ các lời và được thu ở ngoài VOV.

  5. Meuller Mớ

    Cảm ơn bạn rockhangthan, bác Nông chia sẻ bài này từ khi tôi chưa vào diễn đàn nên chưa đọc đến.

    Mấy hôm trước tôi có chia sẻ link youtube bản thu của Trung Đức bên thread Mùa xuân làng lúa làng hoa của bác Nông có đủ cả 3 lời cơ, không bị cắt đi như bản trên mediafire bạn mới đưa lên. Chắc bạn chưa nghe? bạn sang đó coi lại nhé…Thôi đưa sang đây luôn.


    Bác Nông đã xác nhận trong kho VOV chỉ có 3 bản thu theo thứ tự

    Ngọc Tân 1978

    Thúy Lan (đầu 80)

    Hoàng Quân (đầu 80)

    Còn bản của Trung Đức nghe âm là biết thu sau này ở ngoài rồi, không phải VOV.

    Như vậy, theo tôi nếu như bác Nông chia sẻ thế thì tôi cũng tin ông Trần Tiến khả năng lớn là đã "ngẫu hứng bụi" thêm về sau này (nhạc sỹ sửa vẫn coi là gốc) và Trung Đức thể hiện chứ không phải lời ban đầu như Ngọc Tân hát, các bản nhạc xuất bản sau này cũng không có lời 3. Như thế NSND Trung Đức "trắng án".

    Chào bạn.