Chương trình "Giai điệu tự hào" muốn nói gì?


Giới thiệu về chương trình truyền hình "Giai điệu tự hào" của Đài THVN:

“Giai điệu Tự hào” được thực hiện trên cơ sở Việt hóa format Chương trình truyền hình "Tài sản quốc gia" – chương trình nổi bật nhất, đạt được nhiều thành công vang dội trong vòng 4 năm qua (từ năm 2009-2013) của lịch sử truyền hình Nga. Trong chương trình, những ca khúc kinh điển được xem như một báu vật tinh thần, một niềm tự hào chung. Mỗi số phát sóng là một lát cắt của một thập niên. Từ ký ức của lịch sử âm nhạc nói riêng, bức tranh lịch sử, đời sống, văn hóa xã hội cũng được khắc họa rõ nét. Trong những năm tháng xưa cũ ấy, từ chủ thể nhỏ bé đến những chứng tích lớn lao đều được đặt ngang hàng nhau, được ngợi ca, vinh danh như những điều đã làm nên sức mạnh, điểm tựa tinh thần cho cả một dân tộc.


Ở Nga, Tài sản quốc gia không đơn thuần là một chương trình ca nhạc làm mới các ca khúc đã từng được yêu thích trong nhiều thập kỷ trước, điều đặc biệt nhất của chương trình lại nằm ở phần tọa đàm của các vị khách mời bình luận thuộc hai thế hệ đối lập. Sau mỗi tiết mục biểu diễn, họ chia sẻ những quan điểm cá nhân về bài hát, về ký ức văn hóa xã hội. Bởi có những trải nghiệm và quan điểm khác nhau nên những cuộc đối thoại, phản biện có khi tương đồng nhưng cũng có lúc mâu thuẫn đến nảy lửa. Nhưng nhờ có thế nhân sinh quan, những vấn đề tưởng cũ nhưng lại rất mới của thời đại được nêu bật. Ý tưởng mang chương trình về Việt Nam bắt nguồn từ chuyến công tác tại Nga của lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam. Xem chương trình nguyên gốc, thấy được mức độ ảnh hưởng của nó tới toàn bộ xã hội Nga, lãnh đạo Đài đã nung nấu phải mang chương trình về nước sản xuất. Tháng 9/2013, đại diện lãnh đạo Đài Truyền hình Việt Nam đến khảo sát trực tiếp trường quay tại Mát–xcơ–va. Tháng 10/2013, quá trình mua format hoàn tất, dự án được chính thức khởi động. Đây có lẽ là chương trình đầu tiên ở Việt Nam sẽ không có bất kỳ giới hạn nào trong việc đối thoại giữa hai thế hệ khán giả để họ có quyền bộc lộ quan điểm của mình. Họ thẳng thắn thích hay không thích. Sự liên hệ của ca khúc với bối cảnh lịch sử, văn hoá, chính trị của thời xưa cũ khiến họ nghĩ gì về cuộc sống và những vấn đề của hôm nay.

Giai điệu Tự hào - Có bình chọn nhưng không mang tính tranh đua

Ở mỗi số phát sóng, toàn bộ khách mời bình luận cùng các đại diện khán giả tại hiện trường ghi hình sẽ cùng bấm nút bình chọn ra tác phẩm mang lại cho họ nhiều cảm xúc, hứng khởi. Kết quả bình chọn ấy sẽ được kết hợp với tỷ lệ bình chọn qua tin nhắn của khán giả truyền hình theo cú pháp: [TH_Mã số tác phẩm bình chọn] gửi về Tổng đài 6062. Chương trình sẽ chọn ra hai tiết mục biểu diễn có tỷ lệ bình chọn tổng hợp cao nhất để bước vào đêm Gala vinh danh, dự kiến sẽ được tổ chức vào đầu năm 2015.

Giai điệu Tự hào có tổ chức bình chọn nhưng trên hết đó không phải là cuộc thi, cuộc đua thắng – thua như những sân chơi ca nhạc khác. Mục đích của chương trình là ngợi ca, tôn vinh tác phẩm trong tổng thể bao gồm ca khúc, nghệ sĩ biểu diễn, dàn dựng sân khấu và bình luận. Ca sĩ xuất hiện trên sân khấu với vai trò là cầu nối, mang ca khúc ấy đến với khán giả hiện đại. Khán giả nhiều thế hệ dù đồng vọng hay phản biện nhưng đều gặp nhau ở sự “tự hào – xúc cảm – yêu thương”.

(Nguồn: http://www.giaidieutuhao.com.vn/gioi-thieu)

Sau số đầu tiên của chương trình ca nhạc "Giai điệu tự hào" giới thiệu những bài hát nổi tiếng sáng tác trong những năm kháng chiến nhận được sự phản đối khá mạnh của đông đảo người xem là các thành viên của hai trang NCM & BCDCNT, tôi quyết định thu xếp thời gian để xem từ đầu đến cuối số phát sóng thứ 2 của chương trình vào tối thứ bảy 22/2/2014. Có lẽ những người thực hiện rút đã kinh nghiệm buổi phát sóng đầu tiên, hoặc người xem đã quen với "phong cách giật gân" của buổi phát sóng trước, nên lần này những hạt sạn trong chương trình hình như có vẻ "tròn trơn nhẵn mịn" hơn và dường như cũng bé hơn thì phải? Tuy vậy có rất nhiều điều đáng nói về chương trình này.

Điều đầu tiên, như lời người dẫn chương trình là nhà thơ Hồng Thanh Quang, vẫn với cái giọng "nhà quê" đầy "mu-gic" của anh, cho biết: chương trình sẽ diễn ra hàng tháng và trong nhiều năm, lại có cả website đàng hoàng chuyên bàn về mọi khía cạnh kèm theo có rút thăm trúng thưởng cho khán giả nữa. Bởi thế, diễn đàn ta rất nên có một topic (chủ đề) bàn về chương trình này nhưng dưới cái nhìn nghiêm khắc của NCM, để trình bày quan điểm của chúng ta về một chương trình hoành tráng của VTV lại được phát vào "giờ vàng" nhưng mục đích chưa rõ ràng và còn lắm điều tự mâu thuẫn lẫn tranh cãi chưa thống nhất về mục đích. 

Tôi vừa xem xong nên ấn tượng còn đang mới mẻ, chưa lắng lại để chọn ra cái nào cần nói trước, cái nào nên nói sau và cái nào chưa nên nói. Có lẽ phải từ từ rồi mới nên bàn tiếp...

1 - NHÌN LẠI SỐ PHÁT SÓNG ĐẦU TIÊN

Trước hết mời các bạn cùng theo dõi số thứ nhất của chương trình này qua video sau đây được giới thiệu ngay sau buổi phát sóng:


Có thể nói "điểm nhấn" của số phát sóng đầu tiên là lời phát biểu của "nhà văn" Trang Hạ. Tôi xin ghi lại toàn bộ lời phát biểu của "nhà văn" này khi cô nhận xét về bài hát nổi tiếng Bài ca năm tấn của nhạc sĩ lão thành Nguyễn Văn Tý, nguyên văn như sau: “Khi mà Trang Hạ nghe bài hát này thì Trang Hạ nghĩ rằng nó hoàn toàn thuộc về quá khứ. Bởi vì trong ngày hôm nay nếu như là những cái cảm xúc đó nó vẫn còn duy trì cái chúng ta chỉ tự hào về năm tấn hoặc chúng ta chỉ tự hào là cái suy nghĩ của chúng ta đi cùng với mảnh đất mà không biết được rằng là nó lỗi thời với xã hội và thời đại đến như thế nào ấy bởi vì những hình ảnh hiện lên ở đây là những con trâu của những cánh đồng của thập kỷ 60 có lẽ là của Thái Bình và xuyên suốt cả bài hát là hình ảnh ấy được lặp đi lặp lại với những người phụ nữ trên ruộng lúa: con trâu đi trước cái cày theo sau và đó là một cái hình ảnh đẹp đẽ nhưng nó làm tổn thương xã hội này. Bởi vì suốt 50 năm qua thì điều đấy nó không thay đổi và thậm chí là, nói xin lỗi, một số thanh niên nông thôn vẫn nói rằng chúng tôi chẳng khác gì đời cha anh tức là lấy mông con trâu làm thước ngắm. Và đó là một cái vẻ đẹp mà nếu chúng ta coi rằng là cái sự nghèo đói của thôn quê mà con trâu vẫn là đầu cơ nghiệp và chúng ta coi những cái vẻ đẹp của những mái rạ khói lên trong chiều mơ màng thì đó là những cái vẻ đẹp mà chúng ta phải có trách nhiệm với sự nghèo đói đấy của xã hội. Có lẽ chính những cái người thành phố được ăn học như chúng ta và có hiểu biết hoặc có nhiều lựa chọn phải có trách nhiệm với những người nông thôn mà vẫn đi đằng sau lưng con trâu đó”. Có lẽ không cần phải nói thêm nhiều nữa vì mớ lý luận zig-zag đó thật ra chỉ là một sự màu mè, văn vẻ nhưng trống rỗng. Chỉ băn khoăn một điều là không biết Trang Hạ viết lách ra những gì và ai đọc cô ta? Một nhà văn không biết đến lịch sử dân tộc và những giá trị nhân bản thì viết văn làm sao đây?

Sau Trang Hạ, sự xuất hiện của những Đàm Vĩnh Hưng, Kiều Anh, tốp nam hát bài Tiến lên chiến sĩ đồng bào ... và cả người không yêu thích âm nhạc như một bác sĩ ở tp Hồ Chí Minh tên là Tăng Hà Nam Anh... sẽ chỉ như một sự tiếp nối hợp lý của ý tưởng xuyên suốt có tính chỉ đạo của những người thực hiện chương trình là: càng giật gân càng tốt và đó mới là cái để thu hút khách xem. Thật ra việc tạo dấu ấn ngay từ lần xuất hiện đầu tiên chính là nguyên tắc của văn học nghệ thuật nói chung nhưng nếu các nhà tổ chức thật sự lương thiện, nhân văn và có tay nghề cao thì sẽ tạo dấu ấn bằng những thủ pháp nghệ thuật hơn chứ không phải bằng cách làm thiếu chuyên nghiệp như thế này. Và tất nhiên là, như một hệ quả hợp lý, sau khi xem xong số đầu tiên rất nhiều người đã phản ứng tiêu cực với những gì đã được xem thì cũng là điều dễ hiểu. Bản thân tôi khi nghe xong Trang Hạ phát biểu tôi cũng tắt tivi luôn. Chỉ sau đó gần 1 tháng mới xem lại qua video trên đây.

2 - SỐ PHÁT SÓNG THỨ HAI CỦA "GIAI ĐIỆU TỰ HÀO"



Số thứ hai của chương trình diễn ra vào tối hôm qua có tên là “Đêm qua tôi mơ thấy hòa bình”, lấy ý tưởng từ mơ ước hoà bình trong cuốn nhật ký của Đặng Thuỳ Trâm. Đây chắc chắn là ý tưởng của người viết kịch bản cho chương trình là Phan Huyền Thư. Nhưng nếu xem hết chương trình tối qua thì thấy cái đầu đề này chả ăn nhập gì với nội dung đã chuyển tải cả bởi vì với cách tư duy ấy thì có thể lấy bất cứ tựa đề nào, chẳng hạn như có thể lấy tiếng reo “Đêm qua tôi có một giấc mơ” của ông Obama trong đêm trước cuộc bầu cử nhiệm kỳ 2 của ông ta hoặc bất kỳ một tập hợp chữ nghĩa nào kỳ bí và hào nhoáng đều được cả, miễn là người xem không thể hiểu ngay ra nó là cái gì. Điều này, sự hào nhoáng, diêm dúa và thậm chí là kỳ vĩ luôn là đặc điểm lớn nhất của Phan Huyền Thư nhưng hỡi ôi, nó bao giờ cũng hàm chứa sự trống rỗng như chính Thư đã rất nhiều lần cho thấy như vậy. Chả có điều gì đọng lại sau màn sương khói che mắt người xem suốt chương trình. Thật ra điều này cũng không có gì lạ vì Thư đã thể hiện đặc điểm đó rất nhiều lần, ở rất nhiều nơi, như khi dẫn chương trình “Con đường âm nhạc” trên VTV3 trong đêm nhạc về nhạc sĩ tài hoa Đoàn Chuẩn, hoặc khi làm giám khảo cuộc thi Sao Mai điểm hẹn 2 năm trước. Thư luôn nói rất nhiều điều màu mè về văn học nghệ thuật bất cứ lúc nào có cơ hội nói cứ như chị đang làm thơ mọi lúc mọi nơi nhưng thật ra chả có tý nội dung hay ho gì sất. Sự màu mè và trống rỗng này còn được phủ bóng xuống suốt số đầu tiên của “Giai điệu tự hào” phát sóng cuối tháng trước và kết quả là đã hứng chịu biết bao nhiêu phàn nàn của các thành viên trên cả 2 trang NCM & BCDCNT của chúng ta. 

Những bài hát trong chương trình “Đêm qua tôi mơ…” đều là những bài hát nổi tiếng: Hà Nội niềm tin và hy vọng (Mỹ Linh thể hiện), Mùa xuân đầu tiên (Hồng Nhung thể hiện), Đất nước trọn niềm vui (Đăng Dương & Thái Châu the voice thể hiện), Tàu anh qua núi (Thu Minh hát), Đêm nay anh ở đâu (Lan Anh hát), Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh (Thái Thùy Linh hát), Lá đỏ (Tạ Quang Thắng hát). Có thể nói các ca sĩ trẻ chưa theo kịp bậc tiền bối đi trước vì hát uể oải hơn nhiều và không chuyển tải được tinh thần của bài hát. Duy chỉ có bài Mùa xuân đầu tiên (Văn Cao) do Hồng Nhung thể hiện là mang lại màu sắc mới đáng suy nghĩ. Nghe Hồng Nhung hát tôi mới hiểu tại sao tôi không thích tất cả những bản thu trước đây của các ca sĩ cả chuyên nghiệp lẫn không chuyên khi thể hiện tác phẩm này của Văn Cao. Khác với sự hân hoan có phần thái quá đến mức nhí nhảnh của các ca sĩ khác, Hồng Nhung thể hiện bài này rất sâu lắng, chậm rãi, đầy chất suy tư làm bài hát bật ra màu sắc mới: những suy tư trăn trở về thế thái nhân tình của một con mắt lọc lõi là nhạc sĩ Văn Cao và xa hơn là triết lý và nhân sinh quan của ông hơi khác với những cái mà trước nay người ta vẫn nói về cuộc đời và các cuộc cách mạng. Kết quả là bài hát này được giới trẻ bình chọn với tỷ lệ cao hơn lớp già và cả hai tỷ lệ đều cao; 97% của lớp trẻ và 96% của lớp già. Điều đó cho thấy bài hát mang ra trình diễn phụ thuộc rất nhiều vào người thể hiện trên sân khấu và lớp trẻ vẫn nhận biết được giá trị thật của tác phẩm văn nghệ miễn là phải có người nói cho họ biết.

Mỹ Linh mặc dù rất cố gắng nhưng bài Hà Nội niềm tin và hy vọng dường như không phải dành cho cô. Nó quá hoành tráng và đóng đinh với tên tuổi NSND Trần Khánh nên là sự thách thức không thể vượt qua. Còn lại, những Lan Anh, Thu Minh, Thái Thùy Linh, Tạ Quang Thắng… đều chưa làm hài lòng người nghe và vẫn có khoảng cách xa với người đi trước. 

Tóm lại, đây là một trò chơi âm nhạc có bình chọn và có giải thưởng, sẽ kéo dài suốt năm và trong nhiều năm nữa. Nhưng do có sử dụng những bài ca đi cùng năm tháng, lại có sự xuất hiện của những người của một thời khói lửa đạn bom, như nguyên Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương Hữu Thọ, GS – NSND Trung Kiên, GS Văn Như Cương, GS – bác sĩ – Nhà giáo Nhân dân Trần Quán Anh, đạo diễn – NSND Đặng Nhật Minh, nhạc sĩ – nhà báo Nguyễn Thụy Kha, diễn viên điện ảnh – NSUT Minh Châu, nhà văn Trần Thị Trường..., nên bất luận thế nào tôi cũng cho rằng chương trình là có ích. Nó sẽ giúp người ta nhớ lại những bài hát hay nhất của nền ca khúc cách mạng Việt Nam, để từ đó mà nhìn vào thực trạng và vực dậy tình hình âm nhạc èo uột hiện nay. Chỉ ước sao chương trình có người viết kịch bản và đạo diễn thông kim bác cổ hơn thì chắc chắn kết quả sẽ còn tốt hơn nữa.

Tuy nhiên, điều "hữu ích" cuối cùng này dường như chỉ là "tác dụng phụ" và chưa được những người thực hiện chương trình tính tới thì phải?

3 - SỐ PHÁT SÓNG THỨ BA CỦA "GIAI ĐIỆU TỰ HÀO"



Trình tự bài hát được trình diễn trong số phát sóng này như sau:

1- Tình ca tuổi trẻ (Tôn Thất Lập) do hai thế hệ ca sĩ trẻ & già trình bày.
2- Ngày mai anh lên đường (Thanh Trúc) do Đồng Lan trình bày.
3- Một rừng cây một đời người (Trần Long Ẩn) do Thanh Lam, nhóm Phương Bắc & dàn nhạc dây thể hiện.
4- Liên khúc: Tạm biệt chim én (Trần Tiến) do Tùng Dương & Trần Tiến trình bày. Vết chân tròn trên cát (Trần Tiến) do Tùng Dương thể hiện.
5- Hoàng hôn màu lá (Thanh Tùng) do Uyên Linh trình bày.
6- Bài ca không quên (Phạm Minh Tuấn) do Cẩm Vân thể hiện.

So với hai số phát sóng trước, số này đã có nhiều tiến bộ hơn trên nhiều phương diện. Các bài hát được trình diễn nhìn chung cẩn thận hơn, bớt đi những màn múa minh họa không ăn nhập với nội dung, còn phần bình luận cũng không còn những hạt sạn to tướng như ở 2 số phát sóng trước. Có được điều đó chứng tỏ BTC đã quan tâm tới ý kiến góp ý của khán thính giả từ khắp cả nước bày tỏ rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng để từ đó suy nghĩ và tìm ra lối đi khả dĩ hơn trước. Tuy nhiên, vẫn còn đó những hạn chế chưa được khắc phục triệt để. Xin phép được chỉ ra như sau:

1) Về chủ đề của số phát sóng:

Với chủ đề "Rừng cây, đời người", người xem vẫn chưa rõ BTC định diễn tả điều gì trong tháng 3 là tháng có ngày kỷ niệm lớn: ngày thành lập Đoàn TNCS HCM 26/3? Dường như ý tưởng chủ đạo của chùm ca khúc kể trên hãy còn quá mờ nhạt để có thể nhận biết rõ ràng và dứt khoát nội dung mà nó ca ngợi và nhất là nội dung ấy lại cũng chả mấy tiệp với tên của chủ đề "Rừng cây, đời người" cho lắm? Tất nhiên, nếu cứ dò dẫm và suy diễn thì cũng có thể hiểu được rằng chùm ca khúc đó là nói về tuổi trẻ, nói về thanh niên, và rằng các thanh niên hãy cố gắng cống hiến, chớ có so bì này nọ vì các lớp cha anh đi trước đã cống hiến rất nhiều xương máu để có ngày hôm nay nên các bạn chớ có quên lịch sử nhé!

Thế nhưng chả nhẽ khi thưởng thức nghệ thuật lại cứ phải suy diễn vì dù sao đây là chương trình Giai điệu tự hào nên không thể không có chủ đề một cách rõ nét? Thế còn tuổi trẻ trong xây dựng đất nước thì sao? Ngay bây giờ, tại đây tôi cũng có thể liệt kê ra hàng chục ca khúc ca ngợi tuổi trẻ và tình yêu trong sáng của họ trên mặt trận xây dựng đất nước. Này đây là Tuổi 20 đi xây thành phố tương lai (Lê Lôi), Tuổi xanh Mộc Châu (Hoàng Tạo), Tình yêu thảo nguyên (Cát Vận), Muôn nẻo đường quê hương (Phó Đức Phương), Gửi em cô gái Gò Công (Lê Lôi), 20 mùa nắng lạ (Trịnh Công Sơn). Này đây là Thành phố và tuổi xuân (Tân Huyền), Trên thảo nguyên Mộc Châu (Phạm Tuyên), Tâm tình với người thợ xây (Vũ Ân Khoa), Đàn sáo Hậu Giang (Trần Long Ẩn), Con kênh ta đào (Phạm Tuyên).... Nhiều, nhiều lắm. Những bài hát mà chỉ mới nghe tên đã thấy văng vẳng giai điệu rưng rưng lạ lùng!

2) Về các bài hát:

- Chính vì tính chủ đề chưa rõ nét như đã nói ở trên nên các bài hát được chọn trong số phát sóng này chưa phải là đặc sắc nhất, chưa phải đặc trưng nhất cho giai đoạn lịch sử cũng như chủ đề mong muốn đề cập. Đặc biệt bài hát Vết chân tròn trên cát (Trần Tiến) cùng với phần nghệ thuật sắp đặt của nhà điêu khắc (nghề chính của anh chứ không phải là họa sĩ như giới thiệu) Đinh Công Đạt đã gây tranh cãi về tính thẩm mỹ sân khấu thì lại càng xa rời chủ đề của tháng 3 này.

- Các ca sĩ luôn luôn là nhân tố chủ chốt trong chương trình này nhưng thật tiếc là họ vẫn chưa làm thỏa mãn người xem. Ngoài ca sĩ Cẩm Vân vẫn giữ giọng hát rất tốt và bản lĩnh sân khấu đáng nể trong Bài ca không quên, Tùng Dương khá thành công với Vết chân tròn trên cát và 3 ca sĩ thế hệ trước Thúy Hà, Hương Giang, Hồng Liên vẫn còn nét duyên mặn mà với sân khấu trong Tình ca tuổi trẻ thì còn lại đều hát khá yếu ớt, thần sắc nhợt nhạt. Ngoài nhược điểm không chuyển tải được thần thái bài hát, họ còn hát lơi nhịp, lên bổng xuống trầm nhiều chỗ không theo nguyên bản của tác giả. Không biết điều này có phải là do sự chỉ đạo của giám đốc âm nhạc Quốc Trung hay không mà sai sót có tính hệ thống như vậy?

Chỉ biết rằng ngoài chúng tôi là những người nghe bài ca đi cùng năm tháng hàng ngày nên dễ dàng nhận ra những sai sót đó, thì trong trường quay còn rất nhiều khán giả khác cũng hết sức tinh thông âm nhạc. Đó là một bậc thầy dạy nhạc lý và lý luận kiêm chỉ huy của Nhạc viện mà NSND Thanh Hoa đã phải quay lại bắt tay với lời chào hỏi lễ phép. Đó còn là nhiều diễn viên ở các đoàn nghệ thuật trung ương và địa phương, quân khu, quân đoàn đã về hưu đến theo dõi xem những giai điệu tự hào của họ được chuyển tải ra sao? Mấy giai điệu quen thuộc như 7 bài hát trên đây là quá dễ dàng nhận biết với những khán giả như vậy. Qua mặt họ làm sao được?

3) Về những bình luận:

Nhiều người đã khen phần bình luận lần này bớt đi những hạt sạn to tướng. Thậm chí còn khen vài bình luận viên trẻ là nói năng gãy gọn, khúc triết và sâu sắc nữa. Nhưng với tư cách là người chứng kiến toàn bộ phiên ghi hình ngay tại trường quay thì tôi có thể nói chúng ta nên dành những lời khen đó tặng cho các chuyên gia công nghệ thông tin của BTC đã giỏi "kỹ thuật dao kéo" thì đúng hơn. Hầu hết những đoạn gay cấn, gai góc và tràng giang đại hải trong bình luận đã được cắt xén để cho ra một phần nhỏ của bình luận nom tròn trặn và đẹp mắt. Trên thực tế thì:

- Vẫn còn nhiều bình luận kỳ khôi lắm, điển hình nhất là của một anh bên hội đồng trẻ cho "phong trào TNXP là ngu dốt" mà ở đây đã đề cập vài lần.

- Hoa hậu Thu Thủy nói rất dài, cứ là tràng giang đại hải mà lắm khi chả biết cô nói cái gì. Hễ thấy cô cầm micro là khán giả sợ hãi co rúm người lại như chuẩn bị để chịu tra tấn. Mà cô thì lại rất thích cầm micro mới hãi chứ. Mấy câu cô nói trên TV được mọi người khen là "súc tích, cô đọng" chính là kết quả của sự cắt gọt đến 70 - 80% rồi mới được thế đó.

- Nhiều bạn trẻ bình luận chả ăn nhập gì với nội dung cần thảo luận. Tuy duy cứ phiêu bạt đi tận đâu đâu.

- Thiếu sót lớn nhất cho đến số phát sóng này vẫn chưa được khắc phục, đó là bình luận không đi thẳng vào bài hát mà cứ lan man ra những cái râu ria bên cạnh bài hát. Nghĩa là chưa đi sâu vào cái hay cái đẹp của giai điệu, tính nhạc, gợi hình tượng và thẩm mỹ của âm thanh lẫn ca từ cùng bối cảnh ra đời của bài hát và những kỷ niệm của người nghe về bài hát. Và người nghe ngày hôm nay có cảm tưởng đẹp đẽ nào về bài hát được nghe? Đó mới là cái làm cho những giai điệu đó trở nên niềm tự hào của mỗi người trong chúng ta.

Tất nhiên để nói được những điều đó đòi hỏi thành phần bình luận phải đổi khác chứ không thể giữ nguyên thành phần trí thức thành thị phần lớn sinh sau 1975 ít chịu tìm hiểu lịch sử cha ông mà thường quan tâm thứ âm nhạc thời thượng của cả ta lẫn tây như một sự sành điệu, một thứ mốt và luôn cho rằng chỉ có họ mới là đúng, mới là trung tâm đất nước, còn bất cứ vị bô lão nào cũng đều cố lỗ sĩ và lạc hậu hết. Thật là suy nghĩ sai lầm. Chính những bạn thanh niên có suy nghĩ đó mới thực sự là những người cổ hủ, cũ kỹ và già cỗi trong tư duy khi thân thể còn chưa già. Thật là một thực trạng đáng buồn. Mong BTC suy nghĩ và khắc phục những hạn chế kể trên trong những số tới.

                                                                                                                                       BQT

Nội dung được đề cập

Trần Khánh - Trung Kiên - Hồng Nhung - Quang Thọ - Thái Châu - Đăng Dương - Lan Anh

Nguyễn Thụy Kha

Tàu anh qua núi
Sáng tác: Phan Lạc Hoa | Trình bày: Thanh Hoa
20613 lượt nghe | 3153 lượt tải | Đăng ngày: 30-11-2009
Bài ca năm tấn
Sáng tác: Nguyễn Văn Tý | Trình bày: Bích Liên
10121 lượt nghe | 1947 lượt tải | Đăng ngày: 12-01-2010
Cô thợ hàn
Sáng tác: Thịnh Trường | Trình bày: Ngọc Bé
8786 lượt nghe | 794 lượt tải | Đăng ngày: 14-01-2010
Tôi là người thợ lò
Sáng tác: Hoàng Vân | Trình bày: Trần Khánh
7480 lượt nghe | 1704 lượt tải | Đăng ngày: 24-01-2010
Đất nước trọn niềm vui
Sáng tác: Hoàng Hà | Trình bày: Trung Kiên
12710 lượt nghe | 1982 lượt tải | Đăng ngày: 26-11-2010
Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh
Sáng tác: Xuân Hồng | Trình bày: Lê Dung
11085 lượt nghe | 863 lượt tải | Đăng ngày: 28-12-2010
Tiến lên chiến sĩ đồng bào
Sáng tác: Huy Thục | Trình bày: Đang cập nhật
9167 lượt nghe | 492 lượt tải | Đăng ngày: 28-12-2010
Hà Nội niềm tin và hy vọng
Sáng tác: Phan Nhân | Trình bày: Trần Khánh
3975 lượt nghe | 354 lượt tải | Đăng ngày: 22-01-2011
Cô thợ hàn
Sáng tác: Thịnh Trường | Trình bày: Thịnh Trường
4591 lượt nghe | 865 lượt tải | Đăng ngày: 17-02-2011
Đêm nay anh ở đâu
Sáng tác: Phan Huỳnh Điểu | Trình bày: Ngọc Báu
2743 lượt nghe | 314 lượt tải | Đăng ngày: 19-10-2011
Lá đỏ
Nhạc: Hoàng Hiệp | Thơ: Nguyễn Đình Thi | Trình bày: Kiều Hưng
7161 lượt nghe | 819 lượt tải | Đăng ngày: 19-10-2011
Mùa xuân đầu tiên
Sáng tác: Văn Cao | Trình bày: Thanh Thúy
14576 lượt nghe | 2614 lượt tải | Đăng ngày: 10-05-2012

Bình luận (99)

Để bình luận, bạn cần Đăng nhập hoặc Đăng ký

Ngọc Thạch Sửa lần cuối: 30/07/2014 08:09
Tôi có anh bạn là ca sĩ của Đoàn CMNDTƯ, anh ấy kể : Thập kỉ 80, nền kinh tế nước ta rơi xuống vực thẳm, các đoàn nghệ thuật cũng rất khó khăn, ngân sách không có tiền trả lương. Bộ Văn hóa quyết định phải giảm bớt biên chế để giảm gánh nặng cho ngân sách. Chủ trương và chỉ tiêu được đưa xuống các đoàn. Chủ trương là những người lớn tuổi nhưng chưa đến tuổi nghỉ hưu mà năng lực yếu thì vận động họ xin về hưu non. Nhưng khi đưa ra cuộc họp thì thắc mắc om xòm. Nhiều người nói :"Hát tốp hay đơn ca là do đoàn phân công, nay xếp tôi vào hát tốp không được làm nghệ sĩ đơn ca (soliste) đã thiệt thòi rồi nay lại bắt về hưu. Đã về thì về tất." Lãnh đạo các đoàn rất đau đầu trong việc để ai ở, ai về vì việc đánh giá ai giỏi ai kém công khai trong cuộc họp là rất khó. Vậy là họ đi đến một quyết định : ai đủ tuổi (hình như là 50) thì về tất. Vì vậy nên các nghệ sĩ tên tuổi như Kiều Hưng, Bích Liên, Thanh Huyền...đều "được" nghỉ hưu, còn một loạt trẻ hơn thì "Người ơi, người ở đừng vê (hưu)". Ở ĐTNVN cũng có tình hình tương tự. Từ đó tôi nghĩ việc để nhiều nghệ sĩ tài năng phải nghỉ hưu sớm trước hết là do khó khăn của ngân sách, một lý do nữa là quan niệm có phần sai lệch của một số nhà quản lý văn hóa, những năm đó nhiều người quay lưng với nhạc cách mạng, với phong cách hát cổ điển-thính phòng mà tâng bốc quá mức với nhạc trẻ, nhạc thị trường đến giờ để lại hậu quả nặng nề cho nền âm nhạc nước nhà. Và cũng vì chuyện phải về hưu sơm nên nhiều người rất xứng đáng nhưng khi nhà nước có chủ trương phong tặng danh hiệu NSUT, NSND thì không có đơn vị chủ quản để làm thủ tục cho họ nữa. Lại một chuyện nữa: những năm đầu việc xét NSUT, NSND rất chặt, dựa theo những tiêu chí chưa thật hợp lý nên có nhiều nghệ sĩ tài năng được cả xã hội công nhận, cống hiến rất nhiều cho sự nghiệp CM của dân tộc nhưng cũng chỉ được NSUT. Các đợt xét gần đây thì có vẻ dễ dãi hơn nên có ca sĩ "thường thường bậc trung" chuyên hát sai nhạc, có ca sĩ ở một tỉnh (vô cùng) lẻ ít người biết đến lại được phong NSND. Tôi nghe mấy cái tên này mà thấy tủi thân cho các anh chị Kiều Hưng, Bích Liên, Tuyết Thanh, Tuyết Nhung.... May cho anh Trần Khánh là dư luận quá bức xúc nên được truy phong lên NSND. Một số bác bức xúc với danh hiệu của các nghệ sĩ cũng vì những cái bất hợp lý này. Chào các bác.
Hoài cổ Sửa lần cuối: 29/07/2014 17:20

Hình như bác PLN có vẻ "nóng vội" khi đề nghị "vấn đề này ta nên tạm dừng ở đây" thì phải? Hoài cổ tôi thiết nghĩ, hãy để mọi người tranh luận thoải mái bác ạ. Nếu vấn đề nội dung tranh luận không vượt ra ngoài khuôn khổ của BCĐCNT thì không nên có hạn chế nào cả.
Riêng tôi, ý kiến bác Đặng Dũng cho rằng "có lẽ lỗi lớn nhất vẫn là do các khán giả, một thời mọi người chỉ toàn nghe nhạc vàng hoặc nhạc tây, một thời mà người ta chỉ nghe catxet mà không nghe đài. Việc các nghệ sĩ của chúng ta phải giải nghệ sớm đơn giản vì không có khán giả thôi" là không thỏa đáng.
Khi khẳng định một điều như thế, tôi không hiểu bác Đặng Dũng đã căn cứ vào đâu, ở tài liệu nào? Ai đếm được số lượng thính giả (chứ không phải "khán giả", bác Đặng Dũng nhỉ?) chỉ nghe nhạc vàng, nhạc Tây và cat-xet, để so sánh với số lượng thính giả vẫn yêu mến và nghe dòng nhạc chúng ta đang bàn đây? Khi không có số liệu trung thực để so sánh thì không thể đưa ra kết luận nhiều - ít, phải không bác?
Chắc bác cũng biết, dăm năm trở lại đây, cái dòng nhạc mà người ta tự gọi là "nhạc thị trường" đang làm mưa làm gió trong thị hiếu âm nhạc của giới trẻ bỗng dưng... mất khách(!), vậy theo lập luận của bác thì lỗi hoàn toàn ở thính giả cả sao? Nói vậy nghe có vẻ nó khập khiễng bác nhỉ?
Còn việc "các nghệ sĩ của chúng ta phải giải nghệ sớm đơn giản vì không có khán(sic) giả" thì có lẽ bác nên nghĩ lại, vì tôi thấy "các nghệ sĩ của chúng ta" ấy vẫn rất đông đảo người yêu mến, trân trọng và vẫn luôn nghe họ hát. Fan của họ rất đông, chỉ có điều những "fan" ấy không lên truyền hình để hò hét và PR như các bạn trẻ (gọi là 8x, 9x gì gì đó) thôi.
Vậy thì lỗi ở đâu? Điều này tôi đồng tình với kết luận của bác Người Nghe Nhạc, rằng "nó nằm ở chỗ khác kia".
Hy vọng chúng ta sẽ có dịp tranh luận thêm về điểm này.

PLN 29/07/2014 16:22
Chào các bác. Cảm ơn bác Người Nghe Nhạc đã đưa ra những ý kiến rất CHUẨN không cần CHỈNH rồi, và vẫn đề này ta nên tạm dừng lại ở đây các bác ạ. Chào các bác.
Người Nghe Nhạc 29/07/2014 15:59

Bác Đặng Dũng đã đưa ra ý kiến mới khiến tôi bất ngờ quá. Tôi cho rằng nhận định này của bác: "Song theo cá nhân tôi có lẽ lỗi lớn nhất vẫn là do các khán giả ,một thời mọi người chỉ toàn nghe nhạc vàng hoặc nhạc tây,một thời mà người ta chỉ nghe catxet mà không nghe đài.Việc các nghệ sĩ của chúng ta phải giải nghệ sớm đơn giản vì không có khán giả thôi" - chắc chắn sẽ gây tranh cãi dài dài đây.

Ở tuổi 50, phần đông các nghệ sĩ vẫn đang rất sung sức ở đỉnh cao phong độ. Chúng ta đã từng xem video Kiều Hưng hát Bài ca trên núi vào năm 2005, hiện có ngay trên trang nhạc này, khi ông đã 68 tuổi nhưng giọng hát hầu như vẫn nguyên vẹn như xưa. Lê Dung ở tuổi 50 vẫn đang hát cực tốt. Quý Dương, Trần Hiếu và Trung Kiên ở tuổi 70 vẫn tạo nên tam ca tuyệt vời trên các sân khấu lớn. Cho đến hiện nay Tuyết Thanh ở độ tuổi 73 vẫn đang dạy hát cho học trò ở nhà. Cũng như vậy, Bích Việt ở độ tuổi 60 mà giọng hát vẫn như đại bác, vẫn dạy ở hệ đại học thanh nhạc. Và còn rất nhiều các nghệ sĩ hàng đầu khác vượt qua cái tuổi 50 từ lâu mà vẫn đang cống hiến trên sân khấu hoặc dạy dỗ học trò... Thế nên không có chuyện các nghệ sĩ không còn khả năng ca hát ở độ tuổi 50 vì ngay cả vượt qua cái ngưỡng ấy rất xa mà các nghệ sĩ của chúng ta vẫn còn hát rất tốt.

Vậy phải chăng là không còn ai nghe, tức là khán giả đã quay lưng lại với những bài ca đi cùng năm tháng rồi? Cái này cũng không phải nốt. Ta đã biết bao nhiêu cuộc thi hát, đặc biệt là những cuộc thi nghiêm túc, các thí sinh vẫn lấy những bài ca đi cùng năm tháng ra để biểu diễn đó sao? Những bài ca ấy chẳng những đầy chất học thuật, đầy ý nghĩa và nếu được trình bày cẩn thận vẫn rất đông người nghe, không chỉ là những khán giả có tuổi mà cả những khán giả trẻ tuổi nữa đó sao? Chúng tôi đã chứng kiến 2 phiên ghi hình của GĐTH ở nhà thi đấu Xuân La (Tây Hồ, Hà Nội) rất đông khán giả cả lớn tuổi lẫn các bạn thanh niên nô nức xếp hàng chờ đợi đến giờ ghi hình để vào trường quay đó sao? Và bản thân chương trình GĐTH này chính là một bằng chứng hùng hồn rằng người nghe cả nước không thờ ơ với những bài ca cách mạng thuở nào đó thôi? Thậm chí mỗi khi tiết mục nào không được trình diễn sánh ngang với lớp nghệ sĩ xưa thì phải hứng chịu bao nhiêu phê phán nặng nề của người nghe cả nước đó sao? Chưa có chương trình nào tạo được tiếng vang như vậy mặc dù cho đến nay chương trình này thực sự chưa đáp ứng được mong mỏi của người xem cả nước.

Bác Đặng Dũng nghĩ sao về tất cả những điều này?

Thiết nghĩ nguyên nhân của sự tréo ngoe mà chúng tôi đề cập trong những bài trước nằm ở chỗ khác kia, bác Đặng Dũng ạ.

Đặng Dũng 29/07/2014 09:13
Bác Người nghe nhạc ơi việc phong tặng này nọ ở ta nói chung còn nhiều chuyện lắm nhưng có lẽ ta cũng chẳng quan tâm làm gì .Những nghệ sĩ như Bích Liên,Kiều Hưng ...Tài năng và cống hiến của họ thế nào thì ai cũng rõ rồi .Hôm thấy Nghệ sĩ Kiều Hưng trên sân khấu giai điệu tự hào thấy ông đi không vững và nói chuyện còn khó khăn ,nghĩ lại 30 năm trước được xem ông biểu diễn tại 51 Trần Hưng Đạo với NS Tôn Thất Triêm mà xót xa quá .Thời gian đã lấy đi của ông quá nhiều.Chúng ta có thể trách nhiều thứ đã làm cho một lứa các nghệ sĩ hàng đầu của chúng ta phải "đứt gánh giữa đường ".Song theo cá nhân tôi có lẽ lỗi lớn nhất vẫn là do các khán giả ,một thời mọi người chỉ toàn nghe nhạc vàng hoặc nhạc tây,một thời mà người ta chỉ nghe catxet mà không nghe đài.Việc các nghệ sĩ của chúng ta phải giải nghệ sớm đơn giản vì không có khán giả thôi.
Người Nghe Nhạc 28/07/2014 16:30

Vâng, thế là rõ rồi. Giá bác nói rõ như vậy ngay từ đầu thì có phải là tránh được hiểu nhầm không? Tuy nhiên, nếu nói thêm về chuyện xét duyệt NSND cho Kiều Hưng hồi đó thì tôi cho rằng không phải vậy. Bởi vì hồ sơ đã trả về và người nhà đã nhận. Bản thân tôi đã được nhìn thấy hồ sơ ấy có con dấu đỏ chói kèm theo chữ ký của Giám đốc NHCMNVN. Sau khi nhận về hồ sơ như thế, Kiều Hưng mới bắt đầu con đường lưu lạc kia mà. Vậy ta phải hiểu sao cho đúng đây?

Còn chuyện nghệ sĩ Trần Khánh được truy tặng danh hiệu NSND sau khi ông mất gần 16 năm thì tôi cũng biết rất rõ. Khởi đầu là một bài báo dài chiếm hết 1 trang trên tờ Tiền phong Chủ nhật hồi 1996... Tuy nhiên, chả ai mong cái điều vớt vát ấy lại xảy ra với các nghệ sĩ tên tuổi của nền nghệ thuật biểu diễn nước nhà và tôi cho rằng câu chuyện "quên" ấy không chỉ với một mình Kiều Hưng mà còn nhiều nghệ sĩ khác mà chúng ta vẫn hằng yêu mến cũng trong tình trạng tương tự. Bởi vậy nếu hiểu Kiều Hưng không được xét vì "sự cố ở nước ngoài" thì những nghệ sĩ rất xứng đáng khác cũng bị cho ra rìa sẽ được hiểu sao đây?

Tôi cho rằng, danh hiệu Nhà nước phong chỉ được đúng mà không được phép sót, lại càng không được phép sai. Nếu sót, thậm chí sai thì đó là việc làm tắc trách của những người hữu trách. Không thể nói khác đi được. Khi ta làm việc công tâm thì không bao giờ sợ bị hiểu lầm đâu bác Đặng Dũng ạ. Chào bác.

Đặng Dũng 28/07/2014 15:54
Chào bác Người nghe nhạc trước tiên cũng phải nói lại bác rằng nghệ sĩ Kiều Hưng là thần tượng âm nhạc của tôi nên bác yên tâm khi tôi đề cập tới cuộc đời ông . Điều tôi muốn nói tới là quan niệm nặng nề của một số cấp đã vô tình đẩy con đường âm nhạc đỉnh cao của ông bị ngắt quãng . Điều tôi nói ông bị coi là phản quốc đó là dư luận thêu dệt khi gặp sự cố ở nước ngoài chứ không phải là quan niệm của chúng ta.Còn việc phong nghệ sĩ nhân dân thì lý do chính không phải do ông nghỉ hưu đâu .Nghệ sĩ Trần Khánh được truy phong nghệ sĩ nhân dân khi ông đã mất.Đôi lời trao đổi mong bác đừng hiểu lầm
Người Nghe Nhạc 28/07/2014 14:52

Xin phép được trao đổi với bác Đặng Dũng vài điều:

- Nghệ sĩ Kiều Hưng được phong NSUT ngay đợt đầu tiên năm 1984. Tuy nhiên cho đến lúc ông và các nghệ sĩ khác cùng độ tuổi bị buộc nghỉ hưu vào năm 50 tuổi thì hồ sơ xét duyệt NSND cũng đồng thời bị cất đi luôn. Bởi thế nên không có chuyện ông "chuẩn bị lên NSND". Còn tại sao lại thế thì phải là chính người có trách nhiệm trả lời mới biết được.

- "Sau một số sự cố ở nước ngoài", ông vẫn về nước biểu diễn từ 2005 liên tục cho đến nay mà không gặp phải trở ngại nào và hiện đang nghỉ dưỡng tại Nha Trang, sau khi biểu diễn 2 tiết mục trong 2 phiên ghi hình trong GĐTH số tháng 7 (như ta đã biết) và số tháng 8 sắp tới. Bởi thế không có chuyện "ông không được về nước biểu diễn nữa" như đã viết. Lại càng không có chuyện "thậm chí ông còn bị coi là phản quốc". Năm 2005 ông được chọn để biểu diễn trong Lễ kỷ niệm bình thường hóa quan hệ Việt-Mỹ. Năm 2011 ông xuất hiện trên sân khấu Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam biểu diễn cùng bạn bè đồng nghiệp nhân Lễ kỷ niệm 60 năm ra đời của Nhà hát và lại tiếp tục biểu diễn dịp Nhà hát nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào tháng 12/2012. Và nhất là dịp lên sóng Đài Truyền hình Trung ương (VTV) lần này chẳng phải đã cho thấy những ràng buộc nọ kia đều là hư ảo hay sao?

Tuy nhiên, những năm gần đây, sức khỏe ông sa sút sau biến cố về y tế nên ông không nhận lời biểu diễn nữa.

Trên thực tế, đúng là có chuyện vài bạn bè và đồng nghiệp tránh gặp ông và không đến dự các cuộc biểu diễn có ông tham dự vì ... sợ. Tuy nhiên, tôi phải nói cho rõ rằng: cũng giống như câu chuyện về văn nhân giai phẩm trước đây, trong câu chuyện với Kiều Hưng cũng không hề có một quyết định nào của "trên" được ban hành cả và người đời sợ hãi đều là do "thần hồn nát thần tính" mà thôi. Rất nhiều những người bạn thẳng thắn, có bản lĩnh và chính kiến rõ ràng, mà tất nhiên hầu hết đều rất tài năng như một quy luật song hành của tài năng và bản lĩnh cá nhân vậy, thì lại chẳng hề sợ hãi bóng gió như thế. Họ vẫn tới thăm ông rất nhiệt tình và bản thân ông cũng rất nồng nhiệt chào đón bạn bè và người hâm mộ khắp mọi miền đất nước đến thăm. Chính bởi sự nhiệt tình ấy mà nhiều cuộc gặp gỡ của ông với bạn bè và người hâm mộ đã được tổ chức trong đó chủ yếu là do người hâm mộ tự tổ chức và một cuốn phim tài liệu về ông đã được thực hiện và lên sóng truyền hình nhiều lần. Thiết tưởng cuộc đời của một nghệ sĩ cũng chỉ mong ước được đến như vậy mà thôi? Không biết bác Đặng Dũng có biết những điều này?

Thiết nghĩ, bác Đặng Dũng cũng có nhiều hiểu biết nên BQT mong bác tiếp tục đóng góp tích cực cho trang nhạc. Tuy nhiên khi đề cập tới những nghệ sĩ nổi tiếng được yêu mến rộng rãi trong nhân dân cả nước thì rất nên cẩn trọng. Thân mến chào bác.

Đặng Dũng 28/07/2014 11:25
Đúng là Kiều Hưng được phong nghệ sĩ ưu tú và còn chuẩn bị lên nghệ sĩ nhân dân.Tuy nhiên sau một số sự cố ngoài ý muốn tại nước ngoài ông không còn được về Việt Nam biểu diễn nữa thậm chí ông còn bị coi là "Phản quốc ".Thật ra tôi cũng không hiểu bây giờ thì ông còn được là nghệ sĩ ưu tú không nên khi giới thiệu ông người ta chỉ giới thiệu là nghệ sĩ cũng là sự cẩn trọng cần thiết . Còn nói về chương trình giai điệu tự hào số vừa qua thì đúng là có những tiến bộ tuy nhiên vẫn còn phải bàn nhiều ,khi giới thiệu giọng hát Tân Nhân không hiểu sao ban tổ chức lại đưa ảnh Khánh Vân lên.Việc phối lại bản Bến cảng quên hương tôi nghe chẳng ra gì mà các khán giả tung hô ghê quá.Nhìn chung các khách mời vẫn mắc phải cái bênh là người ta coi các nhạc sĩ như những nhà triết học và coi những bài hát của họ như những thông điệp gửi đến mai sau rồi qua đó cứ thi nhau bàn tán lung tung những chuyện chẳng liên quan gì đến tác phẩm .Giai điệu tự hào đon giản chỉ muốn nói rằng trong hoàn cảnh đất nước khó khăn vất vả mà các nhạc sĩ vẫn cho ra những tác phẩm để đời đến bây giờ nghe vẫn rất hay và qua đó nhắc các nhạc sĩ ,ca sĩ trẻ làm thế nào để phát huy truyền thống đó đưa nền âm nhạc thoát ra khỏi cảnh đen tối như bây giờ chứ không cần họ phải chế biến lại các tác phẩm cũ cho hợp thời cuộc.
lenhatlinh 28/07/2014 08:35
Xin cảm ơn ý kiến của bác CCB và chia sẻ của bác Người Nghe Nhạc.