Bác Hồ ở Tân Trào.

(Cây đa Tân Trào)

Mảnh đất Tân Trào (Sơn Dương), cội nguồn cách mạng của dân tộc ta, là nguồn xúc cảm bất tận cho các văn nghệ sĩ sáng tác. Mảnh đất “thiêng” này đã đi vào thơ, vào nhạc với nhiều tác phẩm sống mãi với thời gian...

Tác giả Ngọc Hiệp viết về Tân Trào với nhiều tác phẩm: “Con đến Nà Lừa”, “Tháng năm nhớ Bác”, “Trở lại Tân Trào”, “Nhớ ngày Bác ở Tân Trào”...  đó là những tác phẩm sống trong lòng bạn đọc bởi chất thơ dung dị, nhẹ nhàng. Ông tâm sự: “Tân Trào để lại trong tôi nhiều xúc cảm, mỗi lần về với vùng đất này, lòng mình như ấm lại. Đó là nguồn cảm hứng bất tận trong tôi...”. Trong bài thơ “Trở lại Tân Trào”, hình ảnh vị cha già dân tộc kính yêu được gắn liền với lán Nà Nưa, cây đa, mái đình Tân Trào... Bài thơ tựa như lời kể chuyện chậm rãi bằng ngôn từ nhẹ nhàng, ấm áp, thật thân quen, gần gũi:


Đơn sơ lán nứa lá gồi

Phên thưa lọt gió cắt trời đêm đông ...
Cây đa, mái lán, sân đình

Cầu thang bắng nước nghĩa tình non sông”.

Đứng trước chứng tích lịch sử, giữa cái lớn lao, vĩ đại ấy khiến tác giả cảm thấy yên bình và tâm hồn như thăng hoa: “Con về đứng giữa mênh mông Lặng im trước lán, bềnh bồng trăng lên”. Cũng trong mạch nguồn xúc cảm ấy, bài thơ “Tản mạn Tân Trào” của Cao Xuân Thái đưa độc giả nhớ về những tháng ngày Bác Hồ bị ốm nặng trong căn lán nhỏ: “Cơn đau thập tử nhất sinh/Người nằm rung sàn nứa”. Nhưng được sự bao bọc, chở che của núi rừng, đồng bào nơi quê hương cách mạng đã giúp “Người vượt qua thời khắc hiểm nghèo” để có “Một ngày tháng Tám nắng trong veo”. Trong khổ thơ tiếp theo tác giả đưa chúng ta về với hiện tại trong một ngày thu đẹp trời, về lại Tân Trào nơi có Hang Bòng, Khuôn Pén, Đồng Kim Long... Cuối khổ thơ, Cao Xuân Thái gửi gắm một thông điệp tới toàn nhân loại:

“Dù khác màu da
Dù xa quốc tịch
Ở đâu trên trái đất này vẫn còn khổ đau, áp bức
Xin về đây để biết phẩm giá con người”.

Một dân tộc yêu tự do, hòa bình, không chịu sự áp bức, bóc lột của những tên đế quốc sừng sỏ đã anh dũng đứng lên, bằng sự đoàn kết, đồng lòng đã giành lại non sông gấm vóc. Và “Sức mạnh từ tình yêu hòa bình” của dân tộc Việt Nam là thông điệp mà tác giả muốn gửi tới bạn bè năm châu. Tác giả thốt lên trong niềm tự hào: “Không hiểu được, như huyền thoại cổ tích Chỉ biết từ thánh địa Tân Trào Bác dựng lại cả non sông”. Viết về Tân Trào, Lê Na không nhắc đến lán Nà Nưa, cây đa, mái đình Hồng Thái... ông chọn hình ảnh “Rặng duối” để gửi gắm dòng xúc cảm riêng mình. Bằng cách sử dụng nghệ thuật nhân hóa và so sánh, hình ảnh cây duối ở đầu bài thơ hiện lên thật sinh động, ngộ nghĩnh: “Nhún nhảy”, “bay lượn”, “giang tay mời khách”. Mỗi cây mang một dáng vẻ khác nhau, cây thì cao lớn vươn thẳng lên bầu trời khiến tác giả liên tưởng đến những hình ảnh người lính nghiêm trang đứng canh giữ đất trời; cây thì xòe tán, tỏa bóng mát gợi nhớ đến hình ảnh người mẹ ru con... Bất chợt trở lại những tháng ngày lịch sử của đất nước và hình ảnh rặng duối hiện lên:

Năm xưa Bác qua đây
Rặng duối từng che bóng
Heo hút con đường gầy
Bước mưa nhòe bước nắng..,.

Khép lại bài thơ hình ảnh rặng cây duối hiện lên đầy sức sống trong thời bình. Những hàng cây ken dày bền chặt rì rào trước gió như níu chân người khách lạ tạo nên “vũ điệu” bất diệt, Lê Na gọi đó là “Vũ điệu Tân Trào” Mảnh đất Tân Trào không chỉ xuất hiện trong thơ ca mà vẻ đẹp của quê hương cách mạng còn hiện hữu qua những ca khúc với những giai điệu tha thiết tình yêu: “Tân Trào Bác ở năm xưa” (Đinh Quang Minh); “Đường về Tân Trào” (Tân Điều); “Cảm xúc Tân Trào” (Nguyễn Văn Hiên); “Thu Tân Trào” (Vũ Thiết); “Bác ở Tân Trào” (Tân Huyền)... Nhiều ca khúc của nhạc sỹ Tân Điều về quê hương cách mạng Tân Trào lịch sử đã đi vào đời sống tinh thần của người dân. Dựa trên chất liệu dân ca Tày, tiết tấu nhạc rộn ràng, vui tươi, lời ca khúc nhẹ nhàng, trong sáng đã làm nên thành công cho tác phẩm “Đường về Tân Trào”: Róc rách róc rách tiếng suối ngàn/Thánh thót thánh thót lời chim ca/Chập chùng chập chùng núi cao, đường về Tân Trào...


“Rừng xanh ơi nhớ lắm thay,
nhớ khi xưa Bác đã về nơi đây.
Này cây đa và mái đình Hồng Thái.
Nước Việt Nam mình sinh ra giữa chốn đây…”
.
)

Nhạc điệu và lời ca tha thiết tạo cho “Thu Tân Trào”  (Vũ Thiết) một nét quyến rũ riêng. Mở đầu ca khúc, tác giả đưa người nghe về một miền đất lịch sử: Chập chùng chập chùng núi/Chập chùng chập chùng mây/Rì rào, rì rào suối reo/nhìn về cội nguồn tháng Năm mà lòng bùi ngùi lặng trông/Rì rào, rì rào suối reo ở Tân Trào...”. Giữa tiết tấu nhẹ nhàng, hình ảnh Bác Hồ, Lán Nà Nưa bé nhỏ, bóng mát cây đa, mái đình Hồng Thái, tiếng hát quân ca... lần lượt xuất hiện với sự trang nghiêm, tha thiết.

Trở lại Tân Trào, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý đã viết “Rừng Tuyên Quang in bóng Tân Trào” điểm xuyết thêm một nốt nhạc trong trẻo viết về xứ Tuyên. Tác giả hồi tưởng lại quá khứ lịch sử trong niềm tự hào khôn xiết. Với nhịp điệu rộn ràng vui tươi tạo cho ca khúc khí thế sôi nổi: Rừng xanh ơi nhớ lắm thay, nhớ khi xưa Bác đã về nơi đây. Này cây đa và mái đình Hồng Thái. Nước Việt Nam mình sinh ra giữa chốn đây…” Giọng điệu lạc quan tin tưởng bài hát được cất lên với lời ca rộn ràng: Rừng hôm nay ngát bóng cây, có công ai đã bón trồng luôn tay. Ngàn tre xanh ngập khắp tràn đồi núi. Lúa hẹn trâu đàn trong hương lúa vẫn bay. Những dòng mương dài đang vươn tới đó đây…”. Tân Trào mãi là nguồn cảm xúc bất tận...  

Bài: Giang Lam  

Bình luận (0)