Hương thầm -Phan Thị Thanh Nhàn

3.124 | 20/02/2012 17:26
Nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn sinh ở Tứ Liên, quận Tây Hồ, Hà Nội. Năm 1969, bài thơ Hương Thầm được giải nhì cuộc thi thơ báo Văn Nghệ, còn cuốn truyện cho thiếu nhi “Bỏ trốn” của chị thì được giải A của Nhà xuất bản Kim Đồng năm 1995. Chị còn hai lần được giải A của Hội Văn nghệ Hà nội. Năm 2007, nhà thơ được tặng Giải thưởng Nhà nước về văn  học nghệ thuật. [bcdcnt]http://img.bcdcnt.net/images/bai-hat/huong-tham-2[/bcdcnt] ....Hương Thầm được Phan Thị Thanh Nhàn viết năm 1969 để tặng người em trai. Cùng năm đó, bài thơ được trao giải nhì báo Văn Nghệ , Hương Thầm sau đó (1973) đã được Thanh Phúc phổ nhạc. và TiếnThành trình bày…. Cửa sổ hai nhà cuối phố Không hiểu vì sao không khép bao giờ Cây bưởi sau nhà ngan ngát hương đưa Dấu một chùm hoa trong chiếc khăn tay Cô gái ngập ngừng sang nhà hàng xóm Bên ấy có người ngày mai lên đường Họ ngồi lặng im không biết nói chi Mắt chợt nhìn nhau rồi lại quay đi... Sau hơn bốn mươi năm mà bài thơ Hương Thầm của nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn vẫn được mọi người yêu quý, đi đâu tôi cũng nghe hát (bản phổ nhạc của nhạc sĩ Vũ Hoàng -1984), ngay dân gốc rạ cục mịch cù mì ở quê tôi mà đám cưới nào cũng có người ê a:… Cửa sổ hai nhà cuối phố… không hiểu vì sao không khép bao giờ… Tôi nghĩ, lý do không chỉ vì bài thơ được đưa  vào sách giáo khoa (lớp 9) mà còn vì sự mộc mạc da diết lay động lòng người ở mọi thời. Một lần đi chung taxi, tôi giới thiệu với anh tài xế: “Đây là tác giả bài Hương thầm”. Chị khua tay: “Em cứ làm như ai cũng biết Hương thầm”. Bác tài liền quay sang chị nở nụ cười rất tươi: “Đương nhiên là em hát được bài ấy”, làm cho không khí trong xe như thơm hẳn ra. Tôi hỏi chị về sự  gắn kết của người em trai liệt sĩ Phan Hữu Khải với bài thơ Hương thầm mà trong bài thơ  “Em tôi”, chị đã thảng thốt: “Trong tất bật tháng ngày/ Tôi nhiều lần sửng sốt/ Chợt gọi thầm “Khải ơi”… Chị cười buồn, ánh mắt buồn cũng thật nhẹ nhàng. Tôi hiểu để đạt được sự nhẹ nhàng như chị là không dễ. Hơn một lần chị tâm sự với tôi: “Mấy năm gần đây, nhiều người “ra đi” quá, có người còn kém tuổi chị cơ. Đời sống con người hữu hạn và bất trắc. Chị muốn được yêu quý, tôn trọng tất cả bạn bè, người thân, muốn bỏ qua hết mọi bực dọc trước đây, tha thứ hết, cả những sai sót của bản thân mình cũng nên bỏ qua để sống Hiệp à”. Nghĩ được như vậy phải qua sự trải nghiệm, phải qua rất nhiều đau buồn, thất bại, sơ sảy trong cuộc đời. Tôi hiểu điều đó, tôi hiểu ánh mắt “ngộ ra” trong chị. Tôi nói: “Sự nhẹ nhàng của chị xét trong bối cảnh sục sôi làm giàu, sục sôi vượt trội, sục sôi giẫm đạp nhau như bây giờ là sự cực đoan, cực đoan đáng yêu”. (Là tôi có ý mượn tên một bài chị viết về nhà thơ Ý Nhi). Chị lại cười nhẹ nhàng, an nhiên, rồi khẽ gật đầu. Trở lại câu hỏi của tôi lúc nãy, giọng chị trở nên sâu lắng: “Hồi trẻ, chị đi làm thường qua Khâm Thiên, đoạn đường tàu này vốn nhiều nước mắt tiễn đưa. Vào Nam, vinh dự nhưng những bàn tay cứ vẫy mãi, nước mắt hai bên đường cứ rưng rưng mãi. Khải, em trai chị cũng là một người lính trẻ ra đi như vậy.

(Hương Thầm)

Nhà chị ở Yên Phụ, sân có cây bưởi, chị thường nhặt hoa cho vào túi. Khải biết nên cũng thường nhặt hoa rụng và hái cả hoa tươi cho vào túi để chị xách đi làm. Em trai quan tâm bâng quơ vậy thôi. Rồi cậu ấy đi bộ đội, hy sinh trước ngày chiến thắng, không trở về… Khải chưa yêu, nhưng cô bạn thân học chung lớp của Khải cũng có vẻ gắn bó hình bóng lắm. Mình viết bài Hương thầm tặng Khải. "Hương thầm" cứ lặng lẽ, đến người được đưa tiễn cũng không hay biết, ngay cả khi nằm xuống đất lạnh rồi vẫn không hay biết.” Tôi lại nhắc đến loài hoa nhờ chị mà trở nên bất tử. Chị cười:  “Trèo lên cây bưởi hái hoa” có trước “hương bưởi trong chiếc khăn tay”. Ừ, mà loài hoa này duyên với chị thật mày ạ. Buộc, nhét mãi chị mới đưa được cây bưởi vào thang máy. Lên tận tầng mười lăm. Nhà chị ở tầng mười lăm, khu chung cư mới trên đường Lê Văn Lương. Lạ là hoa ra nhiều lắm. Ai cũng tấm tắc: Cây bưởi của nhà “Hương thầm” có khác. Cũng vui.”Nguyễn Hiêp) [bcdcnt]http://img.bcdcnt.net/images/bai-hat/huong-tham[/bcdcnt] Nhưng đến 1984, sau khi bài thơ được Vũ Hoàng phổ nhạc, cái tên Hương Thầm mới trở nên quen thuộc, những câu thơ được Vũ Hoàng giữ lại gần như nguyên vẹn vang lên khắp hang cùng ngõ hẻm ..Bài hát được Ngọc Ánh và đặc biệt Bảo Yến trình bày rất thành công.

Khung cửa sổ hai nhà cuối phố, Chẳng hiểu vì sao không khép bao giờ, Đôi bạn ngày xưa học chung một lớp, Cây bưởi sau nhà ngan ngát hương đưa. Giấu một chùm hoa trong chiếc khăn tay ! Cô gái ngập ngừng sang nhà hàng xóm, Bên ấy có người ngày mai ra trận ! Bên ấy có người ngày mai đi xa. Nào ai đã một lần dám nói . Hương bưởi thơm cho lòng bối rối, Cô gái như chùm hoa lặng lẽ. Nhờ hương thơm nói hộ tình yêu !!! Hai người chia tay sao chẳng nói điều chi , Mà hương thầm thơm mãi bước người đi. Hai người chia tay nhưng chẳng nói một lời. Mà hương thầm vương vấn mãi người ơi! ….. Mà hương thầm vương vấn mãi người đi! (Nguyễn Hiệp)

Bình luận (0)

avatar

Bình luận mới nhất

1/2303