Nắng ấm quê hương - Vĩnh An

Nắng ấm quê hương

Nắng ấm quê hương. Tiếng hát quê hương ru dài theo sóng, bài hát đưa ta lênh đênh khắp nẻo quê nhà. Đưa ta về Chùa Keo - huyền thoại văn hóa Việt, ngôi chùa nổi tiếng linh thiêng, vừa nguy nga, vừa cổ kính, niềm tự hào không chỉ riêng những người con huyện Vũ Thư mà còn tự hào cho cả quê hương Thái Bình.            Thái Bình, có ai được sinh ra từ cái nôi ấy lại không mang trong mình niềm tự hào khôn xiết khi xướng tên nhà bác học Lê Quý Đôn, người con quê lúa, người có tư tưởng, tấm lòng, phong cách làm việc và tài năng lỗi lạc. Nhà sử học Phan Huy Chú đã từng ngợi ca: "Học vấn bao hàm, xem rộng khắp hết sách vở, nhờ thơ văn mà thi chiếm bảng đầu. Ông là người có kiến thực mênh mông, đồ sộ, lại sở trường bậc nhất về trước thuật (viết sách). Không sách nào không soạn, sao lục, biện luận. Thật sừng sững là danh nho của cả một đời". "Cho anh về quê mình, cùng làm lúa, cùng làm đay, cung dệt cói, cùng đan mây", chẳng phải ngẫu nhiên Thái Bình mang tên quê lúa, chị Hai Năm tấn, một trong muôn vàn gương mặt người phụ nữ Việt Nam đã góp phần làm nên chiến thắng phi thường của cả dân tộc

Chùa Keo -Thái Bình

Người anh hùng trên cánh đồng lúa được vinh danh ngày ấy, sẽ luôn bất diệt cho đến ngày hôm nay, cánh đồng vẫn thẳng cánh cò bay, lúa chín vàng hút tầm mắt trải dài tới tận cuối chân trời. Làng Diêm Ðiền trước đây (nay thuộc Thị trấn Diêm Ðiền) dài khoảng 1km nhưng được bao bọc 3 phía bởi sông cống Ngoại về phía Tây, sông cống Mới phía Ðông, còn phía Nam là dòng sông Diêm Hộ chảy qua trước làng rồi mới đổ ra biển. Tục bơi trải của làng gắn liền với nghề đi biển của người dân. Làng có 5 xóm: Tiền-Trung-Tả-Hữu-Hậu và hội bơi trải xưa là cuộc đua tài giữa 5 trải của 5 xóm trong làng. Người Diêm Ðiền luôn quan niệm: trong cuộc đua tài trải, xóm nào giành giải nhất thì chắc chắn năm đó cả xóm sẽ làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn nên hết sức tôn trọng phong tục lâu đời này. Trải qua những biến động của thời gian, thăng trầm của lịch sử, làng Diêm Ðiền xưa nay đã phát triển thành một thị trấn ven biển sầm uất có đội tàu vận tải biển hùng mạnh với hàng trăm phương tiện trọng tải lớn vận chuyển hàng hoá đến nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, các tập đoàn đánh cá với những đội tàu đánh bắt dài ngày trên biển phục vụ 2 làng nghề chế biến hải sản. Quy mô bơi trải cũng vì thế mà thay đổi nhưng vẫn lưu giữ được nét văn hoá dân gian độc đáo- là sản phẩm truyền thống thể hiện tinh thần thể thao thượng võ của người dân quê biển Diêm Ðiền.

Bơi trải sông Diêm

Đặt chân lên mảnh đất “ốc đảo” Thái Bình vậy là bạn đã lạc vào “Vương quốc nông dân” rồi đây. Bên phải, bên trái, đằng trước, đằng sau đến đâu cũng va chạm những thợ cày, thợ cấy thiện nghệ chẳng thế mà có người đã nói vui “Tỉnh nông dân toàn tòng”. Mà nông dân thửơ nô lệ lại dai dẳng gắn riệt với chữ “nghèo”, nghèo như lẽ bẩm sinh. Nghèo khổ đến mức thằng thực dân quen thói gọi họ bằng cái tên sặc mùi miệt thị “nông phu”. Nhưng kỳ lạ thay, sau tiếng súng toàn quốc kháng chiến, vâng lệnh cụ Hồ, tầng tầng lớp lớp nông phu áo tơi nón lá trăm người như một sẵn sàng rỡ nhà, chặt cây thực hiện triệt để vườn không nhà trống. Già, trẻ, gái, trai cùng dồn sức đào hào đắp lũy dựng lên cả hệ thống liên hoàn làng kháng chiến hiểm hóc nhằm hóa giải tận gốc dã tâm chiếm đóng của bọn xâm lược. Làng này thi đua với làng kia. Làng to hỗ trợ làng nhỏ. Và đến đây lần đầu tiên chữ “làng” đã vượt qua khỏi ranh giới một cá thể đơn lẻ. Khái niệm “lệ làng” tự nhiên lu mờ, tất cả đều hiện hình một đặc ngũ bó bện thiêng liêng: “đánh giặc giữ làng”. Vậy là làng nối làng bám chặt vào nhau thành trận đồ bát quái vây gọn thằng Tây trói tay lũ tề. Ngay những năm đầu đọ sức với giặc Pháp, xứ thuần nông Thái Bình bỗng nổi danh biết bao làng kháng chiến oai hùng: Làng Nguyễn, làng Thần Huống... Rất nhiều, rất đông dân quê chân lấm tay bùn vụt hóa thân thành những chiến sĩ cận vệ bất khả khuất phục. Chuyện lạ lắm, trong tay chỉ trơ trọi mã tấu, búp đa, súng trường, lựu đạn vậy mà từ sau lũy tre kín đáo, thâm u kia họ vẫn đĩnh đạc tung ra những ngón đòn chí tử vỗ thẳng vào đạo binh lê dương thừa mứa phi pháo, xe tăng thiết giáp yểm trợ.

Cảng cá Diêm Điền

Thì ra chống chọi sắt thép đâu chỉ đơn thuần dựa vào sắt thép là đủ mà trước hết bằng tư thế chủ nhân ông của chính những ngôi làng thiêng liêng. Làng kiêu hãnh suốt hành trình giữ nước. Làng lại hào phóng giành hẳn cho ta nguồn hạnh phúc nhân sinh. Thủa cày cấy cật lực xa xưa, nói đến chăm chút cho cây lúa chiêm lúa mùa ít người Thái Bình nào dám lơ đãng cánh bèo hoa dâu làng La Vân. Đi khắp đất Thái Bình từ đông sẽ sang tây từ nam hướng lên bắc chẳng có đặc sản nào, chẳng thấy nghề nghiệp tiếng tăm nào lại không gắn bó keo sơn những tên làng bình dị: Dưa Quài, khoai Bái, lợn Tó, chè Mét, chiếu Hới... Nhắc đến làng Tam Đồng trong ta gợi ngay một vùng mênh mông ô nề muối trắng. Thưởng thức vị nước mắm cá, nước mắm tôm, đậm đà sao có thể lãng quên một miền quê nổi tiếng chế biến hải sản: làng Diêm Điền. Vui biết mấy khi bắt gặp hàng dệt làng Mẹo, hàng bạc làng Đồng Sâm vượt mênh mông sóng lúa quê nhà quảng bá khắp đó cùng đây rồi kiêu hãnh đưa thương hiệu tới tận năm châu bốn biển. Không chỉ “Làng kháng chiến”, “Làng canh cửi”, “Làng tơ lụa”, “Làng chài lưới”... muôn màu muôn vẻ, đất này còn sản sinh những “làng nghệ thuật” như múa rối, ca hát: “Hỡi cô thắt dải lưng xanh/ Có nghe chèo Khuốc với anh thì về”... Rồi biết bao nhiêu thuần phong mỹ tục, đình đám hội hè, ẩm thực truyền thống nối nhau sinh sôi nảy nở từ chốn làng quê gần gũi thân thương. Thái Bình từng là tỉnh đi đầu trong đấu tranh, bảo vệ Tổ quốc, cống hiến nhiều nhất về sức người sức của trong hai cuộc kháng chiến với những “cái nhất” như: nơi có nữ anh hùng đầu tiên; nơi sản sinh ra vị Tổng tham mưu trưởng đầu tiên của quân đội; người chỉ huy bắt sống tướng Đờ-Cát ở Điện Biên Phủ; người cắm cờ trên dinh Độc Lập; người Việt Nam và châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ, đều là người quê lúa.

“Quê hương năm tấn”

Nhưng không chỉ giỏi “đánh giặc”, Thái Bình cũng có truyền thống giỏi làm kinh tế khi những năm chiến tranh đã trở thành “quê hương năm tấn”- vựa lúa nuôi quân đánh giặc Thái Bình là vùng đất ven biển, được hình thành chủ yếu do sự bồi tụ phù sa của hai con sông lớn là sông Hồng và sông Thái Bình cùng với công cuộc quai đê khẩn hoang, lấn biển của nhiều thế hệ cư dân. Thái Bình cũng từng là tỉnh mà mỗi lũy tre làng, ruộng lúa đều in dấu ấn về sự cống hiến sức người sức của nhiều nhất cho độc lập, tự do của Tổ quốc. Thái Bình nổi tiếng được mọi người biết đến không chỉ là "quê hương 5 tấn", mà còn là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa với nhiều di tích, các bậc danh nhân văn hóa, anh hùng kháng chiến nổi tiếng... Thái Bình  

Bình luận (0)