Nghệ Sĩ Nhân Dân -Thu Hiền

Nhớ núi Hồng Lĩnh nhớ dòng sông La

Đi hát từ khi 10 tuổi, NSND Thu Hiền đã có thâm niên gần 50 năm ca hát. Tiếng hát của chị đã vút lên trên những chiến trường khói bom khốc liệt. Sinh ngày 3-5-1952 tại Đông Hưng, Thái Bình. NSND Thu Hiền, hiện là Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam. Năm 1967 đến 1968, Thu Hiền cùng đoàn quân khu Tây Bắc vào biểu diễn phục vụ động viên tinh thần chiến đấu chống giặc Mỹ của quân và dân tuyến lửa miền Trung.

[bcdcnt]http://img.bcdcnt.net/images/bai-hat/mot-khuc-tam-tinh-cua-nguoi-ha-tinh-2 [/bcdcnt] 

(Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh-Nguyễn Văn Tý)

(Chứ) Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh Nhớ núi Hồng Lĩnh nhớ dòng sông La Nhớ biển rộng (mà) quê ta (ớ ơ ớ ờ) Những cánh đồng muối trắng

Năm 1971, vào đoàn ca nhạc dân tộc Trung ương. Năm 1972, cùng đoàn văn công Tây Nguyên vào giải phóng Quảng Trị. Thu Hiền là người được tham dự cuộc trao trả tù binh. Năm 1975, Thu Hiền cùng đoàn ca nhạc dân tộc Trung ương theo bước chân thần tốc vào giải phóng thành phố Huế. Hiếm có ca sĩ nào như NSND Thu Hiền, đứng trên đỉnh cao nghệ thuật suốt hơn 40 năm với vị trí số một trong dòng nhạc dân ca Bắc Bộ. Giờ đây, đã ở tuổi "Lục thập", chị vẫn lao động nghệ thuật bền bỉ. Năm 1993, Thu Hiền được tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân. Đi hát từ năm 10 tuổi, suốt quãng đời son trẻ NSND Thu Hiền hát phục vụ đồng bào và chiến sĩ ở đất miền Trung nắng lửa, bởi thế mà dù bố người Phú Thọ, mẹ người Thái Bình, lại được sinh ra ở Việt Bắc nhưng Thu Hiền lại khiến khán giả yêu chị tưởng rằng chị là người con của miền Trung.

Nhớ biển rộng quê ta

Rất nhiều bài hát về miền Trung từ dân ca đến tân nhạc được chị thể hiện xuất sắc và để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả. NSND Thu Hiền lý giải điều này rằng: “Tuy không sinh ra ở miền Trung nhưng lúa khoai ở đó nuôi sống mình, tuổi thanh xuân với những cảm nhận đầu đời của mình gắn liền với nơi này nên có nói miền Trung là quê hương mình thì cũng chẳng sai”. Thu Hiền nói, chính từ câu hò Nghệ Tĩnh chị được nghe trên bến đò Linh Cảm buổi chiều đầy bom đạn đó làm tình yêu đối với dân ca miền trung bắt đầu nhen lên trong tâm hồn chị. Chị hát dân ca miền trung bằng trái tim và bằng cả những trải nghiệm cuộc sống của mình. Lúc đầu chị hát chưa đạt chất miền trung, bị ông mắng té tát. Chị xin được tập lại và sáng hôm sau, ông ngỡ ngàng nghe chị bắt ngay vào câu đầu "Chứ đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh..." ngọt như không thể ngọt hơn được nữa. Các nhạc sĩ bao giờ cũng có một ấn tượng rất đẹp về sự nghiêm túc trong lao động nghệ thuật của Thu Hiền. Với chị thì chỉ vì một lý do: "Tôi hát để trả ơn khoai sắn miền trung đã nuôi tôi khôn lớn, hát cho những người đồng đội mà bây giờ họ đã hòa làm một với đất đai sông suối".

Thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc

Nói như nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý thì quả thực các nhạc sĩ ngày xưa cẩn trọng với nghề nghiệp. Ngay cả sau khi viết xong bài hát, họ cũng rất cân nhắc trước khi giao bài hát đó cho ca sĩ nào, chất giọng, phong cách biểu diễn có phù hợp không... Về phía các ca sĩ cũng vậy. Ngày xưa ca sĩ Thu Hiền (lúc đó chưa là Nghệ sĩ Nhân dân) đã mất hàng tháng trời đến nhà nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý để tập hát Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh. Chỉ nguyên chỗ luyến trong câu "đậu cành dâu chín, chín mọng sườn đồi..." mà có khi tập cả buổi, bị nhạc sĩ mắng cho khóc đến đỏ cả mắt. Kỳ công như vậy nên sau chị mới thành công đến thế với "Một khúc tâm tình...". Hồi đó hầu như sáng chủ nhật nào, chương trình Ca nhạc theo yêu cầu thính giả trên Đài Tiếng nói VN cũng phát bài hát này. Đi đâu, người hâm mộ cũng gọi Thu Hiền là ca sĩ "Đi mô" (là hai từ đầu tiên trong câu đầu tiên của bài hát Chị Hiền kể rằng, khi chị hành quân vào Nghệ Tĩnh, lúc đó vùng đất Khu 4 đang là trọng điểm đánh phá ác liệt của đế quốc Mỹ. Chị Thu Hiền đi đến Đức Thọ (Hà Tĩnh) thì vừa lúc máy bay Mỹ bay tới trút bom, sau những loạt bom của giặc Mỹ, cả vùng nơi chị trú ẩn im ắng như không còn bất kỳ một sự sống nào...

Tiểu đội 4-Đại đội 552 TNXP. Trong đó có 10 Liệt nữ Anh hùng

NGÃ BA ĐỒNG LỘC

Giữa bốn bề vắng lặng đó bỗng cất lên một làn điệu dân ca Nghệ Tĩnh, làn điệu dân ca làm chị Thu Hiền ngơ ngẩn lắng nghe, xúc động mãnh liệt... Và chị Hiền tự nhủ với mình rằng, từ đây chị sẽ hát dân ca Nghệ Tĩnh. NSND Thu Hiền đã hát rất nhiều bài hát về Miền Trung nói chung và Nghệ Tĩnh nói riêng. Và gần đây, mặc dù đã nhiều tuổi nhưng NSND Thu Hiễn vẫn còn giữ được giọng hát mượt mà, sâu lắng đậm chất dân ca của mình. Hát những bài hát về dân ca xứ Nghệ có rất nhiều người.Nhưng có lẽ thành công nhất ,tiếng hát đi vào lòng người nhất không ai có thể vượt qua NSND Thu Hiền.Là người con gái của quê lúa Thái Bình,nhưng NSND Thu Hiền đã gắn cuộc đời Nghệ Thuật của mình với miền quê gió lào cháy bỏng.Từ thời là diễn viên của đoàn Nghệ Thuật Liên khu 4 bà đã đóng góp lời ca tiếng hát của mình cho xứ Nghệ Với giọng hát ngọt ngào,ấm áp,thiết tha.Có thể nói nghe NSND Thu Hiền hát ta như được sống trong cảm giác ấm áp,ngọt ngào của quê hương.Âm điệu luyến láy rất Nghệ nhưng vẫn không mất đi tính nghệ thuật rất cao và đặc sắc.Tôi được đọc một bài viết của một tác giả nói rằng:" Lần đầu tiên tập hát những bài hát mang âm điệu dân ca xứ Nghệ với một người con gái xứ bắc như Thu Hiền là rất khó.Ngay sau khi đưa tác phẩm "Đi mô cũng nhớ về Hà Tĩnh" ra công diễn,nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý đã bắt Thu Hiền tập đi,tập lại sao cho thấm nhuần những ca từ mang đậm âm hưởng Nghệ.nhất là câu ...Chứ đi mô cũng nhớ về Hà Tĩnh...".

Tượng Đài TNXP tại Ngã Ba Đồng Lộc

"...Tuy không sinh ra trên đất Hà Tĩnh nhưng mảnh đất núi Hồng sông La, tôi lại ở nhiều nhất. Khi vào Nam hay ngược Bắc ai cũng đều ghé lại Hà Tĩnh. Tôi lớn lên còn nhờ khoai sắn của Hà Tĩnh nuôi mình, nhờ tấm lòng của người dân nơi đây che chở giúp mình có thêm tinh thần và lời ca để trở lại phục vụ bà con đúng như lời bài hát: “Đi mô rồi cũng nhớ về Hà Tĩnh”. Hà Tĩnh còn là cái nôi của làn điệu hát dặm, một vốn quý của nền văn học dân gian đã được lưu giữ từ ngàn đời. Giận mà thương, Gửi sông La, Câu đợi câu chờ, Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh, Người đi xây hồ Kẻ Gỗ, Hà Tĩnh mình thương… là những ca khúc tôi đã hát về Hà Tĩnh mà khán giả trong và ngoài nước đều yêu thích. Tôi tâm niệm làm sao sống cho có ý nghĩa, cống hiến được nhiều hơn cho cuộc đời và những năm tháng ca hát đã qua là sự trả nghĩa của tôi với đồng bào Hà Tĩnh..." "...Mẹ tôi kể, những năm 50 bà tham gia kháng chiến trên mặt trận Việt Bắc, rồi gặp ba tại Tuyên Quang. Ông là người Phú Thọ, cũng tham gia kháng chiến tại Tuyên Quang trong những ngày chống Pháp gian khổ. Tôi ra đời trong chiến tranh, ở cây số 10 thị xã Tuyên Quang (cách Hà Nội 150 km về phía Tây Bắc  PV). Cách đây mấy năm, tôi có dịp đi lưu diễn ở Hà Giang, ghé qua Tuyên Quang nhưng chưa có dịp phục vụ khán giả ở mảnh đất mình đã sinh ra năm nào, quê hương cây đa Tân Trào lịch sử. Sau đó tôi về Thái Bình ở với bác, sáng đến trường, chiều chăn trâu, cắt cỏ. Chiến tranh liên miên nên suốt thời thơ ấu tôi không một lần gặp ba. Tôi không có tuổi thơ bởi tôi đã bước vào đời quá sớm, phải tập thói quen tự lập từ nhỏ khi bên mình không có ba mẹ chăm sóc, dìu dắt mỗi bước đi.

Khánh thành tượng đài 10TNXP ngã 3 Đồng Lộc

Chiến tranh và các anh bộ đội đã nuôi tôi trưởng thành nên tôi chỉ biết hát để trả ơn các anh. 10 tuổi đã theo Đoàn Nghệ thuật Liên khu V vào chiến trường hát phục vụ chiến đấu, rồi lớn lên trong chiến tranh. 14 tuổi tôi đã vào Đoàn Nghệ thuật Liên khu IV rồi theo đoàn đi phục vụ các chiến trường miền Trung. Là ca sĩ đi hát phục vụ cuộc cách mạng trong kháng chiến, chẳng ai nhớ vai trò của mình là gì, việc gì cần thì mình làm. Tôi hết làm chị nuôi, lại y tá đến làm bà đỡ khi có người chuyển dạ Ngày ấy chẳng ai nghĩ đến sự nổi tiếng, chỉ biết góp sức bé nhỏ của mình phục vụ trận đánh, mong sao sớm kết thúc chiến tranh. Bác Hồ từng nói: Anh chị em văn nghệ sĩ là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, trong chiến tranh nghệ sĩ cũng là một chiến sĩ. Năm 1968, tôi được vinh dự ngâm thơ và hát dân ca ngay sau lời chúc Tết của Bác Hồ trên sóng phát thanh. Tiếc là, đã đi phục vụ các chiến trường Nam Bắc, từ giải phóng Huế đến trao trả tù binh ở nhà tù Côn Đảo mà tôi chưa một lần gặp Bác. Mỗi lần hát Lời Bác dặn trước lúc đi xa, trái tim tôi thổn thức với một cảm xúc thật khó tả: Chuyện kể rằng trước lúc Người đi xa, Bác muốn nghe một đôi làn quan họ những lời ca từ thuở ấu thơ, rằng người ơi người ở đừng về

Bác Hồ nói chuyện với Quân và Dân

Tuổi trẻ thường gắn với tình yêu, còn tuổi trẻ của tôi gắn với chiến tranh, bom đạn, những câu hát dân ca, những ca khúc cách mạng nuôi tôi trưởng thành. 19 tuổi tôi làm mẹ nhưng chẳng có tình yêu, cô con gái đầu ra đời trong chiến tranh và được bộ đội nuôi lớn. Quá khứ ấy đã mãi ngủ yên trong trái tim tôi. Giờ đây, hai cô con gái tốt nghiệp Nhạc viện nhưng đều làm hàng không, chẳng cô nào theo nghề vì sợ không đam mê và kiên trì được như mẹ. Khán giả vẫn tưởng tôi sinh ra, lớn lên ở miền Trung mỗi khi tôi cất tiếng hát một bài dân ca. Thể hiện được cái hồn của dân ca thì người nghệ sĩ không chỉ hát bằng tâm hồn và trái tim mà còn phải vui, buồn với mảnh đất đã sinh ra những câu dân ca ấy, phải tìm hiểu ngôn ngữ riêng của địa phương. Mảnh đất miền Trung là cái neo trong trái tim tôi. Không sinh ra ở đây nhưng tôi ăn khoai sắn miền Trung, thở bầu không khí ở đây và tiếng hát cũng trưởng thành từ đây. Năm 72 tôi vào Quảng Trị, đạn như mưa. Một anh bạn trêu: Ngày xưa tao thích mày lắm, tôi trêu lại: Sao anh không nói với em. Khi quay lại Cửa Việt, đơn vị ấy đã hy sinh sau một trận pháo kích. Lần đầu tiên hát Nhớ về Quảng Trị, hát đến câu "Nơi mối tình đầu tôi đã đánh rơi", tôi oà khóc nức nở. Bởi nó gợi cho tôi rất nhiều về những năm tháng gắn bó nơi đây, cho tôi những kỷ niệm và những đứa con. Có những nỗi đau có thể nói thành lời, cũng có nỗi đau chỉ riêng mình ta biết. Ngay cả cái hạnh phúc của mình cũng không dám nhắc đến vì tôi cảm thấy như mình nhận của người đàn bà khác vinh quang mà lẽ ra họ được hưởng. Nỗi buồn rồi cũng qua đi, nỗi đau cũng sẽ được lớp bụi thời gian phủ mờ. Tôi rút ra một điều tự an ủi mình: Ở đời chẳng ai được tất cả mọi thứ. Ông trời đã cho mình thứ này phải lấy của mình thứ khác. Tôi đã mất rất nhiều và cũng nhận rất nhiều từ cuộc đời, như người ta nói vinh quang tột cùng, tột cùng cay đắng, đó là một hằng số. Tôi rất yêu con đường tôi đã và đang đi.Ngày hôm nay, đã đi trên con đường ca hát 44 năm tôi vẫn tiếc mình không còn trẻ để hát được nhiều hơn nữa.Mấy năm nữa tôi sẽ từ giã Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam, tôi muốn dành hết sức lực còn lại cho chiếc nôi đã gắn bó với mình.Tôi sẽ dừng lại khi tim không còn đủ sức thổi hồn cho câu hát

Nghệ sĩ Nhân Dân Thu Hiền

Có lẽ bởi tôi yêu dân ca nên các fan cũng không ồn ào, họ là những thân phận, những con người giản dị và gần gũi trong đời thường. Có lần tôi dừng xe ngay gần chợ, một chị bán rau hồ hởi: À, cô Thu Hiền đây rồi. Tôi định thần cố nhớ xem mình có thiếu tiền mua rau gì không, chị ấy hỏi: Cô ơi sao không hát trên ti vi nhiều hơn nữa, thỉnh thoảng tôi mới thấy cô! Thôi, gặp cô đây tôi cho cô ít rau muống. Câu nói mộc mạc của người bán rau ven đường cũng làm tôi cảm động. Không phải biếu cô mớ rau mà là cho cô ít rau muống. Một câu nói thật chân tình, không khách sáo và thân thiết như đã quen từ bao giờ. Nó làm cho tôi thấy muốn hát nhiều hơn và nồng nàn hơn để đồng cảm với thân phận mỗi con người..." Việt Báo

Nội dung được đề cập

Thu Hiền

Nguyễn Văn Tý - Thuận Yến - Huy Thục - Văn Thành Nho - Vĩnh An - Nguyễn Tài Tuệ - Thái Cơ - Trần Hoàn - Võ Văn Di - Đinh Quang Hợp - Huỳnh Thơ

Bài ca năm tấn
Sáng tác: Nguyễn Văn Tý | Trình bày: Thu Hiền
20560 lượt nghe | 1971 lượt tải | Đăng ngày: 30-11-2009
Đất nước lời ru
Sáng tác: Văn Thành Nho | Trình bày: Thu Hiền
7107 lượt nghe | 705 lượt tải | Đăng ngày: 30-11-2009
Hương bưởi
Sáng tác: Vĩnh An | Trình bày: Thu Hiền
6514 lượt nghe | 316 lượt tải | Đăng ngày: 30-11-2009
Bài ca Thống nhất
Sáng tác: Võ Văn Di | Trình bày: Thu Hiền
14026 lượt nghe | 1994 lượt tải | Đăng ngày: 30-12-2009
Những cô gái đồng bằng sông Cửu Long
Sáng tác: Huỳnh Thơ | Trình bày: Thu Hiền
8499 lượt nghe | 1098 lượt tải | Đăng ngày: 24-01-2010
Qua bến Đò Quan
Sáng tác: Thái Cơ | Trình bày: Thu Hiền
16974 lượt nghe | 990 lượt tải | Đăng ngày: 24-01-2010
Xôn xao bến nước
Sáng tác: Nguyễn Tài Tuệ | Trình bày: Thu Hiền
16984 lượt nghe | 1249 lượt tải | Đăng ngày: 24-01-2010
Một khúc tâm tình của người Hà Tĩnh
Sáng tác: Nguyễn Văn Tý | Trình bày: Thu Hiền
16915 lượt nghe | 1974 lượt tải | Đăng ngày: 10-06-2010
Đi trong hương tràm
Nhạc: Thuận Yến | Thơ: Hoài Vũ | Trình bày: Thu Hiền
12347 lượt nghe | 823 lượt tải | Đăng ngày: 10-06-2010
Sắc lúa quê hương
Sáng tác: Thái Cơ | Trình bày: Thu Hiền
4337 lượt nghe | 188 lượt tải | Đăng ngày: 29-11-2010
Câu hò trên những dòng kênh
Sáng tác: Đinh Quang Hợp | Trình bày: Thu Hiền
4249 lượt nghe | 323 lượt tải | Đăng ngày: 27-06-2011
Lời người ra đi
Sáng tác: Trần Hoàn | Trình bày: Thu Hiền
12321 lượt nghe | 869 lượt tải | Đăng ngày: 19-10-2011

Bình luận (0)

Để bình luận, bạn cần Đăng nhập hoặc Đăng ký