Người cắm cờ trên dinh Độc Lập qua đời.


Đại tá Bùi Quang Thận

Đại tá Bùi Quang Thận đã qua đời đột ngột sáng ngày 24-6-2012 tại Thái Xuân, Thái Thụy, Thái Bình, khi mới tròn 64 tuổi. Tang lễ đã cử hành tại làng quê anh, theo đúng thủ tục của người dân quê. Trước đây, anh cũng đã từng được đề nghị tuyên dương Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng theo Bùi Quang Thận, khi làm các thủ tục để xét thì địa phương không đồng ý, vì ông bố anh có biểu hiện mê tín dị đoan.
          Huyện đội cũng đã can thiệp nhưng vẫn không xong. Anh bảo: “Kể thì cũng hơi buồn. Nhưng mình sống được đến giờ cũng là may mắn lắm, nếu so với những đồng đội của mình còn nằm lại trong các cánh rừng lạnh lẽo mà đến bây giờ cũng vẫn chưa tìm được hài cốt”. Năm 2000, Bùi Quang Thận về hưu. Anh cười hiền lành: “Mình xa vợ con biền biệt. Bây giờ mới có điều kiện giúp đỡ vợ con”. Bùi Quang Thận trở về với ruộng đồng. Anh lao động cật lực như một lão nông. Gần đây, ngoài làm ruộng, anh còn thuê ao, nuôi tôm, thả cá. Rồi vợ chồng anh mở thêm cửa hàng bán ga ở quê. Nhà nào hết ga hay van ga hỏng là anh có mặt thay ga và bảo hành sửa chữa. Anh bảo, thay một van ga hỏng, cái lớn được 5000, cái nhỏ cũng 500 đồng đấy. “Toàn tiền tươi thóc thật cả!”. Trông anh thợ ga xởi lởi, thật thà, tận tụy và tốt bụng, không ai nghĩ đó là người anh hùng không có trong Danh sách những người anh hùng. 

a

Đại đội trưởng Bùi Quang Thận ra khỏi xe tăng, lấy lá cờ giải phóng trên xe của mình cắm lên cột cờ trên nóc dinh Độc Lập lúc 11h30 ngày 30/4/1975, đánh dấu sự kết thúc thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975.

Có lẽ trong chúng ta, ai cũng biết anh đại đội trưởng xe tăng Bùi Quang Thận, người đã cắm lá cờ trận mạc trên nóc Dinh Độc Lập buổi trưa ngày 30-4-1975. Nhưng xung quanh việc cắm cờ này, còn có khối điều thú vị mà không phải ai cũng có thể biết hết. Chính Bùi Quang Thận cũng không thể ngờ được mình đã làm nên kỳ tích lịch sử chỉ bằng có... hai bàn tay không.
Câu chuyện bắt đầu từ lúc 8 giờ sáng ngày 30 tháng 4. Khi đó, trận đánh đã diễn ra căng thẳng và khốc liệt. Lữ đoàn trưởng Nguyễn Tất Tài lệnh cho đại đội 4 ở phía sau vượt lên, chiếm đầu cầu, rồi chớp thời cơ, chọc thẳng vào mạng sườn địch. Bị cú đánh bất ngờ, địch thoáng chững lại. Đội hình chúng có phần nhốn nháo. Xe tăng ta tiến đến đầu cầu Thị Nghè thì bất ngờ mấy chiếc tăng địch chẳng biết ở đâu lù lù hiện ra. Hình như chúng muốn chặn ta ở ngay trên cầu. Đại đội trưởng Lê Tiến Hùng, chỉ huy chiếc xe tăng thứ hai bị thương, bắt buộc phải dừng lại. Tình thế khá nguy cấp. Bùi Quang Thận tức tốc cho xe 843 vượt lên, bắn cháy liền một lúc cả hai xe M.41 và M.113 của địch. Trong xe anh chỉ còn duy nhất 2 viên đạn. Sau này, anh mới biết hai viên đạn thối.

(Xe tăng mang số hiệu 390 húc đổ cổng dinh Độc Lập ngày 30-4-1975

Thực tình, lúc đó, chiếc xe đã hết đạn, mà chặng đường còn rất xa, phải vượt qua bao tuyến phòng thủ kiên cố dày đặc của địch, chúng tôi tiếp tục truy kích địch ở trường sĩ quan Thủ Đức và cầu Sài Gòn, tiêu diệt một số tàu của địch trên sông Sài Gòn. 9 giờ sáng, tôi ngồi trên xe tăng số 843, chỉ huy Đại đội 4 vượt cầu Sài Gòn, tiến về Ngã tư Hàng Xanh. Sau khi tiêu diệt một số xe tăng, thiết giáp của ngụy, đoàn xe tăng của đơn vị chúng tôi tiến thẳng về hướng dinh Độc Lập. Thấy cổng dinh đóng, tôi ra lệnh bắn vào cổng dinh nhưng đạn lại không nổ. Tôi liền ra lệnh quay nòng pháo rồi húc vào trụ trái của cổng chính nhưng húc đến lần thứ ba mà cổng dinh Độc Lập vẫn không hề lay chuyển. Liền lúc ấy, xe 390 do đồng chí Vũ Đăng Toàn (Chính trị viên Đại đội 4) chỉ huy lao vào húc đổ cổng dinh nên cả hai xe đều lao thẳng vào trong sân. Do ông Thái và giáo sư Tòng đeo băng xanh đỏ của lực lượng quần chúng nổi dậy, nên khi ông đề nghị dẫn đường thì ông Thận liền đi theo. Đến nóc, cả 3 người phải leo thêm chiếc thang gỗ mới đến được chân cột cờ. Lá cờ giải phóng được kéo lên trong tiếng reo hò lẫn tiếng súng chỉ thiên chào mừng vang trời.

(Trước bậc thềm vào Dinh)

"Thật ngẫu nhiên, vào thời điểm lịch sử ấy trên nóc dinh Độc Lập có 3 chàng trai của 3 miền đất nước: anh bộ đội Thận từ đồng bằng sông Hồng, giáo sư Tòng quê Tây Ninh và tôi gốc ở một thành phố miền Trung. Anh em xúc động không cầm được nước mắt, vừa sung sướng vừa hãnh diện", ông Thái nhớ lại khoảnh khắc chấm dứt những năm thống trị của thực dân đế quốc. Lên chỗ cột cờ, tôi nhanh chóng hạ cờ của ngụy quyền Sài Gòn rồi kéo cờ Giải phóng lên. Kéo lên được một đoạn, không hiểu nghĩ thế nào, tôi lại hạ xuống, lấy bút ghi dòng chữ “11h30 ngày 30.4- Thận” rồi mới lại kéo lên. Kéo cờ xong, tôi chạy xuống bằng cầu thang bộ. Xuống đến tầng hai thì đã thấy cờ Giải phóng đã được đồng đội cắm lên khá nhiều. Còn dưới sân, hầu hết các quân đoàn tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh đều đã có mặt. Các dinh thự, các nóc nhà xung quanh đều phấp phới lá cờ Giải phóng… Bùi Quang Thận lúc đầu định ném lá cờ ba sọc xuống sân, nhưng nghĩ tới nghĩ lui sao đó, xếp lá cờ lại và đem xuống cất vào chiếc xe tăng 843 của mình. Cũng nhờ vậy mà sau này Bùi Quang Thận mới đưa ra được “bằng chứng”, khi cấp trên cho người đi xác minh: ai mới là người cắm cờ trên nóc dinh Độc Lập. Lá cờ cất trong xe tăng của Bùi Quang Thận có một vết rách trùng khớp với phần còn sót lại trên cột cờ. 


 (Trước 11h30 phút, khi cờ 3 sọc vẫn còn trên nóc Dinh Độc Lập)

Lúc đó, chỉ biết khi tham gia chiến trận, xe nào cũng được trang bị lá cờ và giao nhiệm vụ xe nào vào trước thì kéo cờ lên trước. Hồi ấy tất cả xe tăng như xe 843, 390… đều cùng một đại Đội 4 Tiểu đoàn 1 Lữ đoàn 203 Quân đoàn 2 nên coi đấy là thành tích chung".
Cuộc sống vốn dĩ là những chuyến đi mà người ta không thể biết rõ mình sẽ ra sao. Sài Gòn giải phóng, chiến tranh kết thúc, Bùi Quang Thận trở lại phục vụ quân ngũ. Cuối năm 1978, ông được cử đi học ở Liên Xô (cũ), đến năm 1983 ông về nước, làm Lữ đoàn phó Lữ đoàn xe tăng 203, cuối năm 1981, ông được giao làm Lữ trưởng và đến năm 1991, ông giữ trọng trách Chủ nhiệm Tăng thiết giáp Quân đoàn 2.
Sau gần 40 năm phục vụ trong quân ngũ, năm 2000, ông về phục viên với quân hàm Đại tá. Như bao cựu chiến binh khác, ông hòa vào cuộc sống đời thường, phụ giúp vợ bán hàng. Ông bảo mình đi xa lâu quá, chẳng đỡ đần nhiều cho vợ con, nay được nghỉ, chính là cơ hội để bù lại. Cuộc sống vốn dĩ là những chuyến đi mà người ta không thể biết rõ mình sẽ ra sao. Chia sẻ về cuộc sống thường nhật, đại tá Thận tâm sự: “Tôi về hưu năm 2000. Sau bao nhiêu năm vào nơi hòn tên mũi đạn mà không chết, được trở về với gia đình, người thân là hạnh phúc lắm rồi. Cuộc sống nói chung không có điều gì phải lo lắng vì con cái đã trưởng thành cả. Vài năm nay làm đầm nuôi cua, cá, cũng có dư dật chút ít. Điều may mắn nhất trong cuộc đời tôi là được kéo lá cờ Giải phóng trên nóc dinh Độc Lập, là người chứng kiến giờ phút sụp đổ thảm hại của ngụy quân, ngụy quyền… 

(Vợ chồng Bùi Quang Thận trước dinh Thống Nhất)

… Lúc ấy mới hay là có quá nhiều người cắm cờ. Sự thật thì họ đều cắm cờ cả. Nhưng cắm ở tiền sảnh, ở góc nhà, ở rất nhiều nơi xung quanh Dinh Độc Lập và ở ngay cả chính Dinh Độc Lập. Nhưng ai là người cắm lá cờ trận mạc, lá cờ Quyết chiến quyết thắng trên nóc Dinh kia. "Thì tôi cắm đấy mà". -
Bùi Quang Thận trả lời thật giản dị.  Và bằng chứng xác thực nhất chính là “lá cờ của địch mà anh đã cuộn lại, định mang về quê Thái Bình… Người ta khớp vết xé với những nút sắt buộc trên cột cờ mới nhận ra anh. Còn anh thì cười hiền lành: "Ôi dào, có gì đâu. Tôi chẳng nghĩ gì khi làm điều đó. Đấy là một việc rất đỗi bình thường của một người lính trận. Anh nào trong hoàn cảnh ấy cũng sẽ làm như tôi. Đơn giản thế thôi…” Hút thêm một hơi thuốc lào, ông Thận kể: "Sự kiện cắm cờ trên nóc Dinh Độc Lập của tôi lịch sử đã ghi nhận. Giây phút ấy thật khó quên trong cuộc đời. Đây là hành động tất yếu của người chiến sĩ ở thời khắc lịch sử thiêng liêng. Bất kỳ ai thời điểm ấy cũng không thể làm khác. Việc làm đó trước hết thuộc về lịch sử dân tộc".
Sau giải phóng miền Nam, hầu hết những người lính đi chiến đấu nhiều năm xa nhà đều muốn về quê như là một khát khao hạnh phúc. Những chiến sĩ trên chiếc xe tăng huyền thoại như Lư Văn Hỏa, Thái Bá Minh, Nguyễn Văn Kỷ trở lại với đời thường, nhưng chắc hẳn, cũng như ông Thận, họ sẽ không thể quên thời khắc lịch sử thiêng liêng - thời khắc do chính những người lính cụ Hồ tạo nên.

(Trưa ngày 30-4-1975 tại dinh Độc Lập)

Chia tay ông Thận, trong tôi vẫn nhớ như in những lời tâm sự của ông: "So với biết bao đồng đội nằm lại nơi rừng xanh núi đỏ, tôi thấy mình đã may mắn quá nhiều. Chúng tôi đã cống hiến tuổi thanh xuân cho Tổ quốc, giờ đất nước thanh bình phát triển, còn niềm vui nào lớn hơn". Điều đơn sơ, giản dị mà Bùi Quang Thận nghĩ vào thời khắc lịch sử linh thiêng ấy, sau đó tiếp tục được người dân cả nước thể hiện khi nghĩ và nói về anh. Mọi người đều gọi anh là anh hùng, là một người lính Cụ Hồ, là “người của lịch sử” và là một trong những chứng nhân lịch sử... Dù như nhà thơ Trần Đăng Khoa đã gọi  anh là “anh hùng không có trong danh sách” và bày tỏ mong muốn:  “Các cơ quan chức năng bàn lại với địa phương để trao lại Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho anh. Bởi anh hoàn toàn xứng đáng với Danh hiệu cao quý ấy…”

Ôn lại kỷ niệm giữa ông và người đồng đội cũ, ông Thệ kể rằng, lần đầu ông biết Bùi Quang Thận đúng vào thời khắc ông chứng kiến hành động dũng cảm của người đại đội trưởng đại đội tăng cắm lá cờ giải phóng trên nóc Dinh Độc Lập. Ông kể và khẳng khái: - Cái tài, lòng quả cảm và cả nhãn quan chính trị của anh Thận thể hiện ở chỗ khi xe tăng T54 mang số hiệu 843 vừa húc vào cánh cửa trái cổng Dinh Độc Lập, anh Thận đã nhanh tay lấy cờ Giải phóng cắm trên cần ăng-ten xe tăng, trèo qua nòng pháo, vượt cổng vào bên trong Dinh để cắm cờ. Hành động đó thể hiện sự táo bạo nhưng cũng rất quyết đoán, quả cảm của anh Thận. Có lẽ khi đó, anh Thận cũng rất hiểu việc cần kíp phải cắm được lá cờ của chính quyền cách mạng. Cắm được cờ Giải phóng trên nóc Dinh Độc Lập để khẳng định với quốc dân đồng bào và bầu bạn thế giới là ta đã giành thắng lợi hoàn toàn. Hành động của Trung úy Bùi Quang Thận lúc ấy được Bộ tư lệnh Quân đoàn 2 đánh giá rất cao. Tất cả đều công nhận chiến công của ông Thận không chỉ ở việc cắm cờ mà còn ghi nhận hành động của ông trong suốt hành trình tiến vào Dinh Độc Lập sáng 30-4-1975 (bắt đầu từ cầu Sài Gòn).

  

(Thần tốc,thần tốc)

Liên quan đến việc xét tặng danh hiệu anh hùng của đại tá Thận, qua điện thoại, ông Trần Xuân Nhuệ - Chủ tịch UBND huyện Thái Thụy (Thái Bình)- cho hay: “Địa phương đã làm tờ trình gửi cơ quan chức năng đề nghị xem xét, làm thủ tục để có thể công nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại tá Bùi Quang Thận. Đây có lẽ cũng là mong muốn của chính quyền và nhân dân địa phương đối với một người con của quê hương Thái Thụy- nhân chứng trong giây phút lịch sử, kết thúc thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975”.
Nghe lời phát biểu của ông Nhuệ, chúng tôi không khỏi bùi ngùi vì khi còn sống, đại tá Thận đã từng tâm sự trên 1 tờ báo rằng, “nhiều người bảo, tôi hạ cờ xuống và viết dòng chữ “11h30 ngày 30.4- Thận” rồi mới lại kéo cờ lên là có động cơ cá nhân, không tuyên dương anh hùng. Nhưng tôi khẳng định rằng lúc ấy chẳng có động cơ nào cả. Có chăng, tôi chỉ kịp nghĩ rằng, sau này nếu ai cầm lá cờ ấy sẽ biết được mốc thời gian kéo cờ vào cái thời khắc lịch sử ấy, và chữ “Thận” là do tiện tay viết vào mà thôi. Lúc ấy, chẳng nghĩ được điều gì cho mình, lại càng không bao giờ nghĩ được rằng lá cờ mình cắm rồi sẽ được đưa vào viện bảo tàng, và mình sẽ được ghi công. Hành động đó là hoàn toàn bột phát!”  

(Người cắm cờ dinh Độc Lập ngày 30-4-1975)  

Bình luận (0)