Nhạc sĩ - Tân Huyền

                                                 

Trên quảng trường Ba Đình uy nghiêm năm trước
Vọng lời Bác Hồ tuyên ngôn dựng nước
Nước Việt Nam ta từ trong gian khổ sinh ra
Tầm vông đứng dậy quê ta đi theo tiếng gọi của Đảng

Nhạc sĩ Tân Huyền tên thật là Phan Văn Tần. Anh tuổi Tân Mùi – 1931 và vốn là giáo viên dạy văn ở khu Tư – vùng tự do thời chống Pháp. Tình yêu âm nhạc và quê hương xứ Nghệ đã khiến anh có một sáng tác đầu tay để đời – bài hát “Nhớ về quê em”.

 

Mỗi bước đi thêm yêu Tổ quốc - (Tân Huyền) - Trung Kiên

">http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/moi-buoc-di...

Những ngày đầu hoà bình ở miền Bắc, khi nghe “Quê em khoai hai mùa xanh tốt cánh đồng…”, không hiểu sao lòng cứ rưng rưng một âm hưởng thanh bình quý giá mà đất nước vừa giành lại được sau 9 năm trường kỳ kháng chiến.

Rưng rưng, nhưng đâu biết sau sáng tác đó, Tân Huyền đã quyết chí từ giã văn chương, bước sang âm nhạc bằng một cuộc hành trình vất vả lên chiến khu Việt Bắc, rồi từ đó trở về giải phóng thủ đô với tràn trề sức trẻ, tình yêu thuở thanh xuân.

Nhờ thế mà anh đã viết “Nghe tiếng quê hương” tha thiết đến nao lòng: “Từng giờ tiếng quê hương ta/ Vang trong tim rộn rã/ Dạt dào sóng mênh mông/ Từng cánh chim đậu bến/ Ta nghe tiếng quê hương thiết tha như lời mẹ dịu dàng…”. Tuổi thiếu niên của tôi như được anh ru bằng giai điệu này.

                                           

Nay vang vọng hai miền quê hương Nam Bắc
Lời gọi Bác Hồ chống Mỹ cứu nước
Khắp Việt Nam ta từ trên chiến địa bom rơi
Nhà máy đất ruộng nơi nơi đi lên như biển sóng trào
Đội ngũ sẵn sàng Súng đã giương cao quyết đánh tan quân giặc Mỹ

Công chúng yêu nhạc đã biết đến bài hát: "Mỗi bước đi thêm yêu Tổ quốc" của ông sáng tác năm 1965 nhân kỉ niệm lần thứ 20 Quốc khánh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ghi lại một chặng đường lịch sử hào hùng của dân tộc với cảm xúc dạt dào yêu thương. Giai điệu mở đầu hào sảng:

"Trên Quảng trường Ba Đình hai mươi năm trước.
Lời dạy Bác Hồ tuyên ngôn dựng nước.
Nước Việt Nam ta từ trong gian khổ sinh ra.
Tầm vông đứng dậy quê ta, đi theo tiếng gọi của Đảng.
Ta đã đạp bằng sóng gió chông gai viết tiếp nên trang sử mới…
".

Và cũng ở thời điểm này, khi giặc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, người con xứ Nghệ một lần nữa lại viết một ca khúc về quê hương, đó là bài: “Tiếng hò trên đất Nghệ An”, một khúc hùng ca sâu lắng thể hiện truyền thống kiên cường bất khuất của nhân dân xứ Nghệ:

                                            

(Tượng đài Xô viết Nghệ Tĩnh.)

Tiếng hò trên đất Nghệ An - (Tân Huyền) - Tuyết Thanh

">http://baicadicungnamthang.net/bai-hat/tieng-ho-tr...

"Tiếng ai hò trên quê ta đó nhặt khoan. Ấy tiếng dân quân luyện tập giữ làng, giữ trời Xôviết Nghệ An…".

Bài hát có sức cổ vũ mạnh mẽ quân và dân ta trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đầy gian khó hy sinh:

"Nước sông Lam biết khi mô cho cạn. Cũng như tinh thần cách mạng của dân ta. Dù cho bão nổi mưa sa, Nghệ An Xô viết vẫn là Nghệ An…".

Năm tháng đã qua đi, lịch sử của dân tộc, của mỗi miền quê hương cũng như tình cảm yêu thương của mỗi người chúng ta được ghi lại trên từng cung bậc thanh âm, lắng đọng trong tâm hồn mỗi người, sống mãi cùng tháng năm.

Nhiều ca khúc của Tân Huyền đã để lại dấu ấn đó…

Cái tôi nghệ sĩ trong ông đã hoà vào cái chung của chúng ta, của thời đại, là tài sản quý giá mà những nhạc sĩ của nhiều thế hệ đã để lại cho đời, cho đất nước.

Nhạc sĩ Tân Huyền đã để lại dấu ấn của mình trên nhiều lĩnh vực, nổi lên vẫn là tình yêu quê hương đất nước. Với vùng than, ông có "Đường đi lên mỏ", "Ở vùng than chúng tôi". Các miền quê hương khác ông có: "Khi trở lại Cao Bằng", "Một mình với sông La", "Có một chiều như thế Hồ Gươm".

                                               

"Cỏ non thành cổ, một màu xanh non tơ.
Bình minh thành cổ, dập dờn trong gió đong đưa.
Bình minh thành cổ, một màu xanh non tơ.
Nào có ai ngờ nơi đây một thời máu đổ
Cho tôi hôm nay vào thành cổ, thắp một nén nhang cho người nằm dưới cỏ…
"

Đặc biệt với Quảng Trị, ông đã có nhiều ca khúc nổi tiếng, trong đó có "Cỏ non thành cổ".

Công chúng yêu nhạc đã biết nhiều bài hát về thương binh liệt sĩ, nhưng ở bài "Cỏ non thành cổ" tác giả như đối thoại với chính mình về lẽ sống, tình đời, về lòng biết ơn sâu sắc của mỗi người chúng ta với những Anh hùng liệt sĩ đã chiến đấu hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Âm nhạc như hồi chuông ngân xa, như khúc tưởng niệm, với lời ca giàu hình tượng, súc tích:

"Cỏ non thành cổ, một màu xanh non tơ. Bình minh thành cổ, dập dờn trong gió đong đưa Bình minh thành cổ, một màu xanh non tơ Nào có ai ngờ nơi đây một thời máu đổ. Cho tôi hôm nay vào thành cổ, Thắp một nén nhang cho người nằm dưới cỏ…"

Âm nhạc có sức truyền tải kì diệu bi tráng mà hào hùng sâu lắng, mà thiết tha.

"Cỏ non thành cổ" được nhắc đi nhắc lại với màu xanh non tơ, có lẽ đó là tình cảm yêu thương và biết ơn vô hạn của ông, và cũng là lời nhắn nhủ cho thế hệ mai sau về lịch sử dân tộc những năm kháng chiến cứu nước.

                                       

"Đò lên Thach Hãn ơi chèo nhẹ.
Đáy sông còn đó bạn tôi nằm.
Có tuổi hai mươi thành sóng nước.
Vỗ yên bờ bãi mãi ngàn năm"

Một sáng tác tiêu biểu của người nhạc sĩ tài hoa này."Cỏ non Thành cổ" với những lời ca xúc động, thể hiện sự tri ân đối với các liệt sĩ đã chiến đấu trong 81 ngày đêm ở Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Giai điệu của bài hát trầm lắng, da diết bi hùng như phác họa trước mắt người nghe, dưới thảm cỏ non tơ kia từng tấc đất đều có máu xương của các anh hùng liệt sĩ và nhắc nhở mọi người trong cuộc sống thanh bình hôm nay hãy nhớ đến sự hy sinh của bao anh hùng, liệt sĩ. Bài hát đã làm rung động biết bao trái tim người nghe, nhiều người đã rưng rưng nước mắt.

Với tác phẩm đặc sắc này Nhạc sĩ đã được Bộ Quốc phòng trao tặng danh hiệu "Bài hát xuất sắc về đề tài lực lượng vũ trang". Ngay khi  tuổi đã cao, ông vẫn tiếp tục sáng tác, dành những tình cảm sâu sắc nhất cho các anh hùng, liệt sĩ đã đổ máu xương giành độc lập tự do cho Tổ quốc.

Trước khi mất, ông hoàn thành tác phẩm Mười đóa hoa đồng trinh ca ngợi sự hy sinh anh dũng của 10 cô gái thanh niên xung phong ngã ba Ðồng Lộc, ở đó tác giả đã thắp nén hương đầy xúc cảm trước những con người thân thiết của quê hương.

Nhạc sĩ Tân Huyền đã sáng tác nhiều bài hát được công chúng trân trọng và  yêu mến, ông được trao tặng nhiều giải thưởng của các ngành, đoàn thể, Hội nhạc sĩ Việt Nam, được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng nhất. Với sự nghiệp sáng tác, ông vinh dự được nhận Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.  

 

Nguyễn Thụy Kha

Văn Dung

Nguyễn Thị Hiễn

       

Bình luận (0)